Arheologlar 50-nji ölçegdäki rim aýakgabyny tapdy

  • 06.07.2025 20:16
  • 12k+

Arheologlar Britaniýanyň demirgazygyndaky Nortumberlend graflygynda ýerleşýän Magna rim galasyndaky gazuw-agtaryş işlerinden soň özboluşly tapyndy barada habar berdi. Rimliler tarapyndan zibil ýeri hökmünde ulanylan gorag garymynda 32 jübüt deri aýakgaby tapyldy. Bu barada “Windolanda” haýyr-sahawat gaznasy habar berdi.

Umumy toplumdan sekiz jübüt ylmy gözlegçilerde aýratyn gyzyklanma döretdi. Olaryň dabanynyň uzynlygy azyndan 30 santimetrdi (biziň ölçeglerimiz boýunça – takmynan, 46-47-nji ölçeg), iň uly jübüt bolsa 32,6 santimetre ýetýär – bu 50-nji ölçegden hem uludyr.
Bu şeýle ululykdaky aýakgaplaryň ilkinji gezek tapylmagy däl. Soňky 55 ýylda goňşy Windolanda rim galasynda arheologlar 5 müň jübüt rim aýakgabyny tapdy, olaryň arasynda adatdan daşary ululykdaky 4-5 jübüt hem bardy.

Arheolog Reýçel Freýmiň aýtmagyna görä, bu babatda birnäçe pikir bar: ýa-da bu sebitde, hakykatdanam, örän uzyn adamlar ýaşapdyr, ýa-da aýakgap bu ýere gelen göwresi uly bolan adamlara degişli bolupdyr.
Alymlara häzirlikçe bu aýakgaby kimiň geýendigi we onuň haçan taýýarlanandygy mälim däl. Deslapky maglumat boýunça, olaryň ýaşy iki müň ýyla barabar. Has takyk senäni şol bir toprak gatlaklarynda tapylan keramikanyň seljermesi arkaly kesgitlemek başardar.
Freým Magnada we Windolandada aýakgaplaryň örän gowy ýagdaýda saklanmagynyň toprakda kislorodyň az bolmagy bilen baglanyşyklydygyny belledi. 


düýn 11:23
1.3k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
7.9k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.8k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.5k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...