“Habbl” teleskopy Sowur ýyldyzlar toplumynda mawy öwüsýän dumanlygy surata düşürdi

  • 03.07.2025 18:24
  • 3.7k+

Astronomlar “Habble” kosmos teleskopyny ulanmak bilen, Sowur ýyldyzlar toplumynda Ýerden takmynan 480 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän yzyna serpikdiriji şöhleli GN 04.32.8 dumanlygyny surata aldylar. DG 41 diýlip hem atlandyrylýan bu ýyldyzlar topary molekulýar buludyň düzümindedir.

"Şöhläni yzyna serpikdiriji dumanlyk - beýleki dumanlyklardan tapawutlylykda, bu kosmosdaky özi ýagtylyk çykarmaýan tozan bulutlarydyr. Muňa derek ýakynynda ýerleşen ýyldyzlaryň ýagtylygy olaryň tozanlaryndan yza serpigip, ýagtylandyrýar" – diýip, “Habble” obserwatoriýasynyň astronomlarynyň habarynda aýdylýar.

Ýagtylygy ýaýradýandygy sebäpli bu dumanlyklar köplenç mawy görünýär. GN 04.32.8 “Habbldan” alnan şekiliniň merkezinde görünýän üç sany ýagty ýyldyz bilen yşyklandyrylýar. Ýagtylygyň esasy çeşmesi merkezde ýerleşýän Sowuryň üýtgeýän V1025 ýyldyzydyr.
Üç ýyldyzdan biri bolan HP Sowur (HP Tauri) dumanlygy bölekleýin ýapýar. Ol T Sowur (T Tauri) ýyldyzy tipli ýaş üýtgeýän ýyldyzyň bir görnüşidir. Üç obýektiň - HP Tau, HP Tau G2 we HP Tau G3 üçüsi hem, barlagçylaryň pikirine görä,  dartyş güýji bilen baglanyşykly we üç ýyldyzly ulgamy emele getirýär diýlip hasaplanýar.
Şeýle hem suratda uly bolmadyk, ýasyrak mämişi tegmil görünýär, bu protoplanetanyň diskinde gizlenen ýaňy-ýakynda dörän protoýyldyzdyr. "Diskiň bize gapdal durany sebäpli, ol öwrenmäge amatly" -diýip, barlagçylar belleýäler.


07.01.2026 14:07
6.1k+

Marsdaky Curiosity enjamy planetadan «baýramçylyk otkrytkasyny» iberdi

NASA Marsdaky Curiosity enjamy tarapyndan düşürilen panorama suratyny hödürledi. «Baýramçylyk otkrytkasynda» Geýl kraterindäki Şarp dagynyň eňňitleri şekillendirilýär. Fotosuratda günüň dürli wagtynda düşürilen suratlar birleşdirilýär diýip, Phys...

05.01.2026 08:32
3.5k+

Ak maýanyň ýolunyň merkezinde Saturn ölçegindäki «sergezdan planeta» tapyldy

Halkara astronomlar topary Ak maýanyň ýolunyň merkezinde, Ýerden takmynan 9,9 müň ýagtylyk ýyly uzaklygynda ilkinji gezek uly «sergezdan planetany» (planet-izgoý) tapdylar. Ol ölçegi boýunça Saturn bilen deňeşdirerlikdir...

03.01.2026 23:21
4.1k+

1972-nji ýyldan bäri ilkinji gezek: NASA fewralda Aýa ilkinji ekipažly uçuşy meýilleşdirýär

NASA şu ýylyň fewralynda Artemis II missiýasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu 1972-nji ýyldan bäri Ýere golaý orbitadan daşary ilkinji ekipažly uçuş bolar. Dört astronawt Aýyň daşyndan aýlanyp, gonmazdan Ýere gaýdyp geler...

31.12.2025 08:50
6.5k+

Ýewropa kosmos agentligi 2025-nji ýylyň iň gowy suratlaryny görkezdi

Ýewropa kosmos agentligi (ESA) guramanyň esasy taslamalaryny we ylmy barlaglaryny özünde jemleýän 2025-nji ýylyň iň gowy suratlarynyň ýygyndysyny hödürledi. Çap edilen kadrlaryň arasynda Germaniýadaky LUNA desgasynda astronawtlaryň türgenleşik pursatlary bar...