“Habbl” teleskopy Sowur ýyldyzlar toplumynda mawy öwüsýän dumanlygy surata düşürdi

  • 03.07.2025 18:24
  • 3.8k+

Astronomlar “Habble” kosmos teleskopyny ulanmak bilen, Sowur ýyldyzlar toplumynda Ýerden takmynan 480 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän yzyna serpikdiriji şöhleli GN 04.32.8 dumanlygyny surata aldylar. DG 41 diýlip hem atlandyrylýan bu ýyldyzlar topary molekulýar buludyň düzümindedir.

"Şöhläni yzyna serpikdiriji dumanlyk - beýleki dumanlyklardan tapawutlylykda, bu kosmosdaky özi ýagtylyk çykarmaýan tozan bulutlarydyr. Muňa derek ýakynynda ýerleşen ýyldyzlaryň ýagtylygy olaryň tozanlaryndan yza serpigip, ýagtylandyrýar" – diýip, “Habble” obserwatoriýasynyň astronomlarynyň habarynda aýdylýar.

Ýagtylygy ýaýradýandygy sebäpli bu dumanlyklar köplenç mawy görünýär. GN 04.32.8 “Habbldan” alnan şekiliniň merkezinde görünýän üç sany ýagty ýyldyz bilen yşyklandyrylýar. Ýagtylygyň esasy çeşmesi merkezde ýerleşýän Sowuryň üýtgeýän V1025 ýyldyzydyr.
Üç ýyldyzdan biri bolan HP Sowur (HP Tauri) dumanlygy bölekleýin ýapýar. Ol T Sowur (T Tauri) ýyldyzy tipli ýaş üýtgeýän ýyldyzyň bir görnüşidir. Üç obýektiň - HP Tau, HP Tau G2 we HP Tau G3 üçüsi hem, barlagçylaryň pikirine görä,  dartyş güýji bilen baglanyşykly we üç ýyldyzly ulgamy emele getirýär diýlip hasaplanýar.
Şeýle hem suratda uly bolmadyk, ýasyrak mämişi tegmil görünýär, bu protoplanetanyň diskinde gizlenen ýaňy-ýakynda dörän protoýyldyzdyr. "Diskiň bize gapdal durany sebäpli, ol öwrenmäge amatly" -diýip, barlagçylar belleýäler.


02.03.2026 14:41
3.9k+

Aý barha kiçelýär: bu geljekde oňa gonjak kosmonawtlar üçin howply bolup biler

Ýeriň hemrasy kem-kemden göwrümini ýitirýär, bu bolsa onuň gabygynda jaýryklaryň we gatlaklaryň emele gelmegine sebäp bolýar. Bu barada The Planetary Science Journal neşiri Smitson milli howa we kosmos muzeýiniň hünärmeni Koul Naýpaweriň barlaglaryna salgylanyp habar berýär...

28.02.2026 16:14
1.9k+

NASA Aýa gonmagy 2028-nji ýyla çenli yza süýşürdi

NASA ýarym asyrdan bäri ilkinji gezek astronawtlary Aýa düşürmegi 2027-nji ýyldan 2028-nji ýyla geçirdi. Karar «Artemis» Aý maksatnamasynyň düýpli guralmagy we ekipažy Aýyň üstüne ugratmazdan ozal howpsuzlyk ulgamlarynyň goşmaça barlaglaryny geçirmegiň zerurlygy bilen baglydyr...

27.02.2026 21:08
9.1k+

Näme üçin Marsda diňe ýeralma bilen oňup bolmaz? Geljekki missiýalaryň esasy kynçylyklary

Köp adamlar geljekki kosmos missiýalaryny «Marsly» (Марсианин) filmi arkaly göz öňüne getirýär: gyzyl tozan, ýalňyzlyk we astronawtyň janyny halas eden ýeralma joýalary. Emma, hakykatda, uzak kosmosda ýaşamak diňe bir zatlar ösdürip ýetişdirmegi öwrenmekden has çylşyrymly meseledir...

23.02.2026 02:55
5.7k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...