“Habbl” teleskopy Sowur ýyldyzlar toplumynda mawy öwüsýän dumanlygy surata düşürdi

  • 03.07.2025 18:24
  • 3.8k+

Astronomlar “Habble” kosmos teleskopyny ulanmak bilen, Sowur ýyldyzlar toplumynda Ýerden takmynan 480 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýän yzyna serpikdiriji şöhleli GN 04.32.8 dumanlygyny surata aldylar. DG 41 diýlip hem atlandyrylýan bu ýyldyzlar topary molekulýar buludyň düzümindedir.

"Şöhläni yzyna serpikdiriji dumanlyk - beýleki dumanlyklardan tapawutlylykda, bu kosmosdaky özi ýagtylyk çykarmaýan tozan bulutlarydyr. Muňa derek ýakynynda ýerleşen ýyldyzlaryň ýagtylygy olaryň tozanlaryndan yza serpigip, ýagtylandyrýar" – diýip, “Habble” obserwatoriýasynyň astronomlarynyň habarynda aýdylýar.

Ýagtylygy ýaýradýandygy sebäpli bu dumanlyklar köplenç mawy görünýär. GN 04.32.8 “Habbldan” alnan şekiliniň merkezinde görünýän üç sany ýagty ýyldyz bilen yşyklandyrylýar. Ýagtylygyň esasy çeşmesi merkezde ýerleşýän Sowuryň üýtgeýän V1025 ýyldyzydyr.
Üç ýyldyzdan biri bolan HP Sowur (HP Tauri) dumanlygy bölekleýin ýapýar. Ol T Sowur (T Tauri) ýyldyzy tipli ýaş üýtgeýän ýyldyzyň bir görnüşidir. Üç obýektiň - HP Tau, HP Tau G2 we HP Tau G3 üçüsi hem, barlagçylaryň pikirine görä,  dartyş güýji bilen baglanyşykly we üç ýyldyzly ulgamy emele getirýär diýlip hasaplanýar.
Şeýle hem suratda uly bolmadyk, ýasyrak mämişi tegmil görünýär, bu protoplanetanyň diskinde gizlenen ýaňy-ýakynda dörän protoýyldyzdyr. "Diskiň bize gapdal durany sebäpli, ol öwrenmäge amatly" -diýip, barlagçylar belleýäler.


şu gün 11:36
10

NASA-nyň «Afina» superkompýuteri sekuntda 20 kwadrillion operasiýany ýerine ýetirýär

​NASA özüniň iň güýçli we energiýa taýdan tygşytly, iň ýokary öndürijiligi 20 petaflopsdan geçýän «Afina» (Athena) superkompýuterini resmi taýdan tanyşdyrdy. ​Kaliforniýadaky Eýms adyndaky barlag merkezinde ýerleşdirilen täze hasaplaýyş toplumy indiki nesliň kosmos we awiasiýa maksatnamalaryny durmuşa geçirmekde esasy gural bolar...

düýn 18:11
2.5k+

Mars gijesiniň seýrek suraty: Curiosity emeli yşyklandyryşda surat düşürdi

Marsyň üstüni öwrenýän "Curiosity" apparaty "gyzyl" planetanyň gijeki görnüşiniň seýrek suratyny almagy başardy. ​Bu surat 2025-nji ýylyň 6-njy dekabrynda, apparatyň Marsdaky işiniň 4740-njy  gününde düşürildi...

düýn 16:33
2k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
4.2k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...