Hytaý 11 km çuňluga çenli burawlap bilýän barlag gämisini işe girizdi

  • 14.06.2025 19:27
  • 4k+

Hytaý çuň suwly ýerlerde buraw işlerini geçirmäge niýetlenen “Men Sýan” (terjimesi “Arzuw”) barlag gämisini işe girizdi. Ol, takmynan, 900 tonna agramy bolan buraw enjamy rekord çuňluga - 11 kilometre çenli düşürmäge ukyply diýip, New Atlas ýazýar.

Gämi hytaýly inženerler tarapyndan işlenip düzüldi we guruldy. Onuň maksady - ummanyň düýbündäki ýer gabygyny öwrenmek hem-de Moho zolagy diýlip atlandyrylýan ýer gabygy bilen mantiýanyň araçägine ýakynlaşmaga synanyşmak bolup durýar.
“Men Sýan” 2024-nji ýylyň güýzünde suwa goýberildi, ýöne işe 2025-nji ýylyň ahyrynda Günorta Hytaý deňzinde başlar we iş azyndan on ýyl dowam eder.
Gäminiň uzynlygy 180 metre, ini 33 metre deň bolup, suwa sygyş agramy 42 000 tonnadan gowrak. Bortuna 180 adama çenli ýerleşýär. Özbaşdak 120 gün ýüzüp bilýär, hereket ediş radiusy bolsa 28 000 kilometr töweregi.
Gämi özboluşly buraw ulgamy, dokuz sany ylmy toplum we kern - uly çuňluklardan alynýan toprakly silindrler saklanýan awtomatlaşdyrylan ammar bilen enjamlaşdyrylandyr.
Platforma dürli režimlerde işläp bilýär: minerallary gözlemek, jynslaryň nusgalaryny ýokary galdyrmak, geologik düzümi, himiýany we mikrobiologiýany öwrenmek.
Gämi taýfun we güýçli tupan ýaly kyn howa şertlerinde işlemäge ukyply edilip ýasalandyr.
Eger missiýa üstünlikli bolsa, ol Ýeriň gurluşy barada täze maglumatlary almaga we belki-de täze energiýa çeşmelerini tapmaga mümkinçilik berer.


11.01.2026 11:42
2.4k+

Hytaýly taýkonawtlar Aýa uçmak üçin Ýerdäki gowaklarda türgenleşik geçdiler

Hytaýyň kosmonawtlar topary geljekde Aýa amala aşyryljak adamly uçuşlara taýýarlyk görmek maksady bilen, gowaklarda bir aýlyk ýörite okuw-türgenleşik geçdiler. Space News neşiriniň habar bermegine görä, bu maksatnama adamyň ekstremal şertler bilen özara gatnaşygyny öwrenmäge we Aýyň üstüni ýatladýan gurşawda hereket etmegi öwrenmäge gönükdirilendir...

09.01.2026 11:28
6k+

Hytaý dünýäniň iň çalt otlusyny jemleýji synaglara taýýarlaýar

2026-njy ýylda dünýäniň iň çalt elektrik otlusy bolan CR450 ýolagçy gatnawlaryna rugsat almak üçin iň soňky "ulanylyş bahalandyrmasyndan" geçer. Hytaýyň China Railway Rolling Stock Corporation (CRRC) korporasiýasy demir ýol infrastrukturasyna 520 milliard ýuan maýa goýmagy we 2000 kilometrden gowrak täze ýoly işe girizmegi meýilleşdirýär...

08.01.2026 21:30
7k+

Hytaýda Nils Bor bilen Eýnşteýniň arasyndaky belli jedel tejribede çözüldi

Hytaý fizikleri Albert Eýnşteýn tarapyndan tas ýüz ýyl ozal öňe sürlen pikir tejribesini iş ýüzüne geçirip, Nils Boruň goşmaçalylyk ýörelgesini tassykladylar. Bu barada Physical Review Letters žurnaly ýazýar. 1927-nji ýylda Solweý kongresinde Eýnşteýn bilen Boruň arasynda jedel döreýär...

03.01.2026 23:09
4.9k+

2000 ýyllyk hytaý dokma stanogy iň gadymy programmirlenýän enjam diýlip atlandyryldy

Hytaý alymlary dünýäde iň gadymy programmirlenýän mehanizmi tapandyklaryny aýtdy. Ol ýaşy, takmynan, 2000 ýyl bolan ýüpek matalar üçin dokma stanogy boldy. Häzire çenli şeýle enjam astronomiýa üçin ulanylan Antikitera mehanizmi hasaplanypdy diýip, South China Morning Post habar berýär...