BSGG 2030-njy ýyla çenli dünýäde 4,1 mln şepagat uýasynyň ýetmezçilik etjekdigini çaklaýar

  • 15.05.2025 11:52
  • 5.7k+

Ýyl geçdigisaýyn global saglygy goraýyş ulgamynda şepagat uýalarynyň ýetmezçiligi barha artýar. 2030-njy ýyla çenli olaryň ýetmezçiligi 4,1 mln adama barabar bolup biler diýlip, Bütindünýä saglygy gorayş guramasy, Halkara şepagat uýalarynyň geňeşi we olaryň hyzmatdaşlary tarapyndan hödürlenen hasabatda aýdylýar.

Materialda 2018-nji ýyldan 2023-nji ýyl aralygynda dünýädäki şepagat uýalarynyň sanynyň 27,9 milliondan 29,8 milliona çenli artandygy bellenilýär. Bu ugurda işgärleriň ýetmezçiligi 2020-2023-nji ýyllarda 6,2 milliondan 5,8 milliona çenli azaldy we 2030-njy ýyla çenli ýene 4,1 milliona çenli azalmagyna garaşylýar.
Şol bir wagtyň özünde, hasabatyň awtorlary sebitleriň arasynda düýpli tapawutlaryň saklanýandygyny belledi. Olaryň aýtmagyna görä, häzirki wagtda şepagat uýalarynyň 78%-i dünýä ilatynyň 49%-ini düzýän ýurtlarda işleýär. Pes we orta girdejili ýurtlarda şepagat uýalaryny okatmak, işe almak we saklamak üçin mümkinçilik az. Awtorlar häkimiýetleriň iş orunlaryny döretmäge we saklamaga maýa goýumlary artdyrmalydygyny belleýär. Ýogsam, hünärmenleriň ýetmezçiligi hemme adamlara lukmançylyk kömegini almakda kynçylyk döredip biler.
Hünärmenler, aýratynam, döwletlere şepagat uýalarynyň zähmet şertlerini gowulandyrmagy maslahat berdi. 


26.02.2026 12:35
5k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.6k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...