Arheologlar Tehas ştatynyň (ABŞ) günbatarynda ýerleşen Marfa şäheriniň golaýyndaky San-Esteban gaýa gowagyndan gadymy aw esbaplarynyň toplumyny tapdylar. Bu buky ýer, takmynan, 6500 ýyl mundan ozal taşlanyp gidilipdir diýip, Sul-Ross döwlet uniwersitetinde habar berdiler.
Tapyndylaryň arasynda agaç naýzalar, ýüzi ýiteldilen daş peýkamlar, dört sany agaç sap, bumerang we atlatl bar. Alymlaryň pikirine görä, bu Demirgazyk Amerikadaky agaçdan we daşdan ýasalan iň gadymy awçylyk esbaplarynyň doly diýen ýaly saklanyp galan toplumydyr.
Barlagçylar ýaşy 7 müň ýyllyk hasaplanýan atlatla aýratyn üns berýärler. Bu esbap sebitde naýza zyňmak üçin niýetlenen iň gadymy enjamdyr. Ony uly haýwanlar awlananda zerur güýç we tizlik bilen naýzalary zyňmak üçin ulanypdyrlar.
Gowakdan aw esbaplaryndan başga-da, çarşak şahly saýgagyň daşyň üstünde eplengi ýatan derisi, koprolitler (daşa öwrülen adam nejasatlary) we gadymy ot ýakylýan çukuryň galyndylary tapyldy.
Arheologlaryň pikirine görä, gowak diňe bir gaçybatalga bolman, eýsem ussahana hökmünde hem hyzmat edipdir. Koprolitleriň genetiki derňewi gadymy adamlaryň iýen iýmitleri we saglygy barada maglumat berip biler.
