Fram2 missiýasy: SpaceX-iň gämisi ilkinji gezek Ýeriň polýuslarynyň üstünden geçer

  • 02.04.2025 11:09
  • 3.3k+

SpaceX kompaniýasy Fram2 hususy missiýasynyň çäginde Crew Dragon kosmos gämisini uçurdy. Bu polýar orbitada amala aşyrylýan ilkinji adamly uçuşdyr diýip, «CNN» habar berýär.

Gäminiň Ýeriň ekwatoryna 90 gradus ýapgytlykdaky burçdan kosmosa çykmagyna garaşylýar. Häzirki wagta çenli Ýeriň polýuslaryna iň ýakyn geçen kosmos gämisi 1963-nji ýylda uçurylan sowet «Wostok-6» bolup, ol 65 gradus ýapgytlykdaky burçdan kosmosa çykypdy.
Dolulygyna raýatlardan ybarat ekipaž kosmosda 3-5 gün bolar. Olar demirgazyk şöhlelerini synlarlar. Missiýanyň agzalarynyň biri, kinorežissýor Ýannike Mikkelsen, bu täsin tebigy hadysany ýörite enjamlar arkaly surata düşürmegi meýilleşdirýär.
Şeýle hem ekipaž kosmosda birnäçe ylmy synaglary geçirer. Barlaglaryň maksady kosmos uýgunlaşma sindromyny (astronawtlaryň 60%-den gowragyna täsir edýän baş aýlanma we kelleagyry), orbitada rahat uky bilen bagly meseleleri hem-de zenan gormonlarynyň derejesini öwrenmekdir. «CNN-iň» bellemegine görä, kosmosa çykan 700-den gowrak adamyň bary-ýogy 15%-i zenan, bu bolsa dartyş güýjüniň ýok şertlerinde olaryň beden aýratynlyklary baradaky ylmy maglumatlaryň azlygyna sebäp bolýar.
Fram2 missiýasynyň ýene bir möhüm ylmy synagy orbitada wýoşenka kömeleklerini ösdürip ýetişdirmekdir. Ekipaž bu kömelekleriň Aý we Mars missiýalary üçin durnukly iýmit çeşmesi bolup biljekdigini ýa-da bolup biljek däldigini barlarlar.
Gaýdyp gelenlerinde, ekipaž Kaliforniýanyň kenarlaryna gonar.


düýn 16:33
2k+

ESA iň täze howa hemrasyndan alnan ilkinji suratlary görkezdi

Brýusselde geçirilen Ýewropa kosmos maslahatynda Meteosat hemrasynyň üçünji nesline degişli bolan MTG-S (Sounder) hemrasyndan alnan ilkinji suratlar jemgyýetçilige hödürlendi. Bu suratlar missiýanyň atmosferanyň temperaturasy we çyglylygy baradaky maglumatlary ýygnamak ukybyny subut edýär...

düýn 11:10
4.2k+

Ýerden 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş üçin ýaramly planeta tapyldy

Halkara astronomlar topary ýaşaýyş üçin ýaramly bolmagy mümkin bolan täze bir planetany ýüze çykardylar. Ol Ýer şaryndan takmynan 146 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýerleşýär. Bu açyş barada The Guardian neşiri Astrophysical Journal Letters žurnalynda çap edilen barlaga salgylanyp habar berýär...

30.01.2026 20:13
3.5k+

Aýdan alnan topragyň seljermesi Ýerde suwuň gelip çykyşy baradaky düşünjeleri üýtgedýär

Aý topragynyň (regolitiň) seljermesi Ýerdäki suwuň esasy böleginiň daşarky kosmosdan gelmedik bolmagynyň mümkindigini görkezdi. Şeýle netijä takmynan 50 ýyl mundan ozal “Apollo” missiýalary tarapyndan getirilen nusgalary täzeden öwrenen amerikan alymlar geldiler...

30.01.2026 03:49
1.1k+

Jeýms Webb garaňky materiýanyň iň takyk kartasyny döretdi

Jeýms Webb kosmos teleskopunyň maglumatlaryny işleýän alymlar garaňky materiýanyň şu güne çenli döredilen iň takyk kartalarynyň birini düzdiler. Gözlegiň netijeleri Nature Astronomy žurnalynda çap edildi. Täze karta — yşyk saçmaýan we görünmeýän maddyýet bolan garaňky materiýanyň adaty maddyýet bilen nähili baglanyşyklydygyny we  älemiň «kosmos karkasyny» (gurluşyny) nähili emele getirýändigini görkezýär...