3000-den gowrak hassada inçekeseli anyklamaga kömek eden alaka dynç alşa çykýar

  • 19.03.2025 06:16
  • 11k+

Karolina atly torbaly uly afrikan alakasy lukmanlara 7 ýylyň dowamynda  inçekeseli anyklamaga kömek etdi. Ol 3000-den gowrak adamyň janyny halas etdi, indi bolsa hormatly dynç alşa çykýar diýip, National Geographic ýazýar.

Hakykatda  torbaly syçanlaryň (Cricetomys) adatdan daşary ys alyş duýgusy bar. Olar ýarym damja hloryň ysyny 20 Olimpiýa basseýnine deň mukdarda alyp bilýärler. Şeýle ägirt güýç Karolina keseli haýran galdyryjy takyklyk bilen tanamaga mümkinçilik berdi. Alaka inçekeseli adaty laboratoriýa anyklaýyş usullaryndan has çalt we has anyk tapyp bildi. Ol 100 gakylyk nusgasynda infeksiýanyň bardygyny-ýokdugyny 20 minutda barlap bilýärdi. Oňa muny keselleri ýüze çykarmak we minalary tapmak üçin syçanlary ulanýan APOPO-nyň hünärmenleri öwretdi.
Karolina Tanzaniýada we Efiopiýada ýedi ýyl işlän döwründe 3000-den gowrak ýokanç kesellini ýüze çykardy.
Emma ýyllar öz möhrüni basýar. Indi "detektor" syçan dynç alşa çykdy we başga bir weteran syçan Gilbert bilen giň kapasada ýaşaýar. Olar üns we alada bilen gurşalan alaka "internatynda" ýaşaýarlar.

“Men degişme bilen muňa biziň Floridamyz diýýärin. Bu pensionerleriň kiçijik jemgyýetine meňzeýär. Hatda olaryň mydama işjeň bolmagy üçin täze oýunjaklar hem döredýäris "-diýip, APOPO-nyň taýýarlyk bölüminiň başlygy Sindi Fast aýdýar.


26.02.2026 12:35
4.7k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...