Biz haçan ruhubelent? Ylmy barlag günüň wagty bilen şähdiň arasyndaky baglanyşygy ýüze çykardy

  • 16.02.2025 22:54
  • 2.4k+

Adamlar haýsy şertlerde ruhubelent ýagdaýda bolýar we näme üçin kähalatlar olar sebäpsiz ýere göwnüçökgün hala düşýärler. Los-Anjelesdäki Kaliforniýa uniwersitetiniň hünärmenleri günüň wagty, hepdäniň günleri we pasyllar ýaly faktorlaryň biziň mental ýagdaýymyza täsir edýändigini ýa-da däldini anyklamak üçin ylmy barlag geçirdi diýip, The Guardian ýazýar.

Ylmy barlagda 2020-nji ýylyň mart aýyndan 2022-nji ýylyň mart aýyna çenli ýygnalan maglumatlar ulanyldy. 50 müň uly ýaşly adamdan pikir soraşmanyň netijesinde alnan tas 1 mln jogap seljerildi. Soraga gatnaşyjylar saýlananda olaryň ýaşy, saglyk ýagdaýy we iş ýagdaýy göz öňünde tutuldy.
Gatnaşyjylar, mysal üçin, şeýle soraglara jogap berdi: “Geçen hepde özüňizi näderejede ruhubelent duýduňyz?”, “Siz öz durmuşyňyzdan näderejede kanagatlandyňyz?”, “Durmuşda nämedir bir degerli zat edýändigiňizi näderejede duýduňyz?”.
Netijeler ýekşenbä garanda duşenbe we anna günleri göwnaçyklyk, durmuşdan kanagatlanma we öz ähmiýetliligiňi duýmak derejesiniň ýokary bolandygyny görkezdi. Ýokary derejede şähdaçylyk, adatça, irden, iň erbedi bolsa – ýekşenbe günleri ýa-da ýarygije töweregi bolýan eken.
Şeýle-de, ylmy gözleg möwsümiň täsirini anyklady. Adatça, gyşda adamlarda depressiýa we howsala alamatlary az, ýalňyzlyk duýgusynyň derejesi-de pes bolýar. Tomusda bolsa psihiki saglyk, adatça, iň ýokary derejesinde bolýar.
Bellemeli ýeri, bu ylmy barlag diňe synçylyk görnüşinde boldy. Uky ýagdaýy we howa ýaly faktorlar göz öňünde tutulmady, ylmy gözlegçiler gatnaşyjylaryň anketany haýsy günde doldurandygyna hem gözegçilik etmedi. Şeýle-de bolsa, alymlar günüň dowamynda psihiki saglygyň we özüňi duýşuň üýtgemeginiň fiziologiki üýtgemeler bilen baglanyşykly bolup biljekdigini çaklaýar.


18.01.2026 19:40
6.5k+

Grenland akulalary tümlükde ýüz ýyllap görüp bilýärler

Alymlar adaty bolmadyk açyşa haýran galdylar. Ýer ýüzündäki iň uzak ýaşaýan oňurgaly haýwanlaryň biri bolan grenland akulalarynyň 100 ýyllap garaňkylykda görüp bilýändikleri belli boldy. Öňler bu çuň deňiz akulalarynyň hemişelik tümlük hem gözlerindäki parazitler zerarly görüjilik ukyby pes diýlip pikir edilýärdi...

12.01.2026 18:22
9.3k+

Leonardo da Winçiniň çeken suratyndan 500 ýyldan soň onuň DNK-sy tapyldy

ABŞ-dan, Awstriýadan, Italiýadan we Ispaniýadan alymlaryň halkara topary Leonardo da Winçiniň suratlarynyň birinden DNK nusgasyny çykaryp alandyklaryny habar berdiler diýip, Daily Mail neşiri ýazýar. Barlagyň netijeleri bioRxiv preprintler saýtynda ýerleşdirildi...

11.01.2026 13:39
6.2k+

10 sekuntlyk duzak: Ilkinji täsirler nähili emele gelýär?

Russiýanyň Perm Milli ylmy-barlag politehniki uniwersitetiniň (PNIPU) alymlary geň galdyryjy bir hakykaty ýüze çykardylar: nätanyş adam baradaky ilkinji täsirimiz bary-ýogy 7-10 sekundyň içinde kemala gelýär. Iň gyzykly tarapy bolsa, bu täsir adamyň şahsyýetine däl-de, biziň aňymyzdaky "gender stereotiplerine" esaslanýar...

02.01.2026 10:57
7.1k+

Alymlar ilkinji adamlaryň Awstraliýa haçan we nähili göçüp barandyklaryny anykladylar

Halkara alymlar topary Awstraliýa häzirki zaman aborigenleriniň we papuaslaryň ata-babalarynyň takmynan 60 000 ýyl mundan ozal Günorta-Gündogar Aziýadan iki dürli göçüş ýoly arkaly gadymy Sahul yklymyna gelendigini anykladylar...