Kanadanyň Kalgari uniwersitetiniň alymlary demirgazyk şöhlesiniň (aurora borealis) görünýän wagty, onuň arasynda käwagt peýda bolýan täsin ak-kül reňk tegmillere ilkinji gezek düşündiriş berdiler. Bu barlagyň netijeleri, Nature Communications ylmy žurnalynda çap edildi.
Adaty bolmadyk bu hadysa, ýaşyl we gyzyl polýar şöhleleriniň ortasynda ak reňkli, bir gurluşly tegelek meýdan şeklinde emele gelýär. Alymlaryň bellemegine görä, bu hadysa beýleki ylmy makalalarda hem agzalyp geçilipdir, emma onuň gelip çykyşy düşündirilmändir.
Demirgazyk şöhlesindäki ak tegmiller kämil tehnologiýalar arkaly jikme-jik seljerilipdir. Bu tehnologiýalar gijeki asmany hakyky reňklerde suratlandyrmaga mümkinçilik beripdir.
Alymlar toparynyň netijelerine görä, polýar şöhlelerindäki ak tegmilleriň emele gelmegi, golaýda açylan "STEVE" hadysasyna meňzeş mehanizma eýedir.
STEVE näme? STEVE – bu gijeki asmanda müňlerçe kilometr uzalyp gidýän, ýagty, açyk gülgüne reňkli dar zolak ýaly görünýän optiki hadysadyr. Bu zolaklaryň Ýerden takmynan, 300 km beýiklikde hereket edýän gyzgyn gazlar sebäpli emele gelýändigini çaklaýarlar.
Alymlaryň aýtmagyna görä, STEVE we demirgazyk şöhlesindäki ak tegmiller birmeňzeş beýiklik spektrine eýe bolsa-da, biri-birinden aýratyn ýagdaýlarda emele gelýärler. Topar, bu hadysany “gurluşly üznüksiz şöhlelenme” diýip atlandyrdy.
