2025-nji ýylyň Gün, Aý tutulmalarynyň we beýleki kosmos hadysalarynyň senenamasy

  • 03.01.2025 16:56
  • 7.6k+

2025-nji ýyl astronomiýa söýüjileri üçin asman hadysalaryna baý bolmagy wada berýär: gijeki asman dolan Aý, Günüň we Aýyň tutulmagy hem-de meteor akymlary bilen bezeler.

Bu hadysalar planetanyň dürli künjeginden görner.
Dolan Aýlaryň senenamasy
2025-nji ýylda her bir dolan Aýyň öz simwolik ady bar:

  • ·13-nji ýanwar – Möjek Aýy
  • ·12-nji fewral – Gar Aýy
  • ·14-nji mart – Gurçuk Aýy
  • ·12-nji aprel – Gülgüne Aý
  • ·12-nji maý – Gül Aýy
  • ·11-nji iýun – Ýertudana Aýy
  • ·10-njy iýul – Sugun Aýy
  • ·9-njy awgust – Bekre Aýy
  • ·7-nji sentýabr – Mekgejöwen Aýy
  • ·6-njy oktýabr – Hasyl Aýy
  • ·5-nji noýabr – Samyr Aýy
  • ·4-nji dekabr – Sowuk Aý

Gün we Aý tutulmalary
Iki sany bölekleýin Gün tutulmasy:

  • 29-njy mart – Ýewropanyň, Aziýanyň, Afrikanyň, Demirgazyk we Günorta Amerikanyň käbir sebitlerinde görner.
  • 21-nji sentýabr – Awstraliýada, Antarktidada we Ýuwaş umman adalarynda görner.

Iki doly Aý tutulmasy:

  • ·13-14-nji mart – Günbatar Ýewropada, Aziýada, Awstraliýada, Günbatar Afrikada, Demirgazyk we Günorta Amerikada, şeýle-de Antarktidada görner.
  • ·7-8-nji sentýabr – Ýewropada, Aziýada, Awstraliýada, Afrikada, Günorta Amerikanyň gündogar böleginde, Alýaskada we Antarktidada görner.

Doly Aý tutulmasy wagtynda Aý haýran galdyryjy gyzyl reňke eýe bolar, şol sebäpli hadysa “Ganly Aý” diýlip atlandyrylýar.

Meteor akymlary
Ýyldyzlaryň süýnmegini halaýanlar üçin şu aşakdaky hadysalar garaşýar:

  • ·Kwadrantidler – 3-nji ýanwar
  • ·Liridler – 21-22-nji aprel
  • ·Eta-Akwaridler – 3-4-nji maý
  • ·Perseidler – 12-13-nji awgust
  • ·Drakonidler – 8-9-njy oktýabr
  • ·Geminidler – 12-13-nji dekabr

09.01.2026 16:16
5.2k+

NASA astronawtyň saglyk ýagdaýy sebäpli Crew-11 ekipažyny kosmosdan möhletinden öň yzyna gaýtarýar

NASA agentligi astronawtlaryň birinde ýüze çykan lukmançylyk meseleli ýagdaý sebäpli, SpaceX kompaniýasynyň Crew-11 ekipažyny meýilleşdirilen wagtyndan öň Ýere gaýtarmak barada karar kabul etdi. Bu barada CBS News neşiri kosmos agentliginiň direktory Jared Aýzekmana salgylanyp habar berýär...

27.12.2025 20:51
4.3k+

2025-nji ýylda magnit tupanlarynyň sany soňky on ýylda iň ýokary derejä ýetdi

2025-nji ýylda magnit tupanlarynyň bolan günleriniň sany soňky on ýylda iň ýokary görkezijä, geomagnit-gozganma günleriniň umumy sany bolsa soňky ýigrimi ýylda iň ýokary derejä ýetdi. Bu barada RYA-nyň Kosmos gözlegleri institutynyň we Gün-Ýer fizika institutynyň Gün astronomiýasy barlaghanasy habar berdi...

25.12.2025 12:25
3.9k+

Kosmosda ozal görünmedik täze partlama görnüşi hasaba alyndy

LIGO we Virgo kosmos detektorlary taryhda ilkinji gezek AT2025ulz diýlip atlandyrylýan astronomik hadysany hasaba aldylar. Bu hadysa "supernowa" (sper-täze ýyldyz) we "kilonowa" partlamalarynyň aýratynlyklaryny özünde jemleýän düýpgöter täze partlama görnüşiniň — "superkilonowanyň" ilkinji nusgasy bolup biler...

16.12.2025 09:48
8.6k+

Aýa bir sagatda üç meteorit baryp urdy

15-nji dekabra geçilen gije Aýyň üstüne üç meteoritiň gaçyşy hasaba alyndy. Hadysa bir sagatdan az wagtyň içinde bolup geçdi. Seýrek çaknyşma seriýasy iň kuwwatly meteor akymlarynyň biri bolan Geminidiň iň ýokary işjeňligi bilen baglanyşyklydyr diýip, ýaponiýaly astronom-höwesjeň Daiçi Fuji habar berdi...