Alymlar “başga planetaly ösümligiň” özboluşlylygyny tassykladylar

  • 30.12.2024 15:15
  • 9.4k+

Floridanyň Tebigatyň taryhy muzeýiniň barlagçylary Ýuta ştatynyň gündogaryndan tapylan galyndylaryň häzirki bar we ýitip ýok bolup giden görnüşlere ýa-da ösümlik maşgalalaryna degişli däldigini kesgitlediler diýip, Live Science ýazýar.

Otniofiton elongatum atly görnüş, takmynan, mundan 47 million ýyl ozal bar eken. Onuň galyndylary ilkinji gezek 1969-njy ýylda öňki Reýnboý şäheriniň golaýyndan tapyldy.
Stiwen Mançesteriň ýolbaşçylygyndaky topar galyndylary Kaliforniýa uniwersitetiniň Berkli ýygyndysynyň täze nusgasy bilen deňeşdirdi. Alymlar iki nusganyň hem şol bir görnüşe degişlidigini anykladylar. Bu nusga has doly bolup çykdy: mikroskop astynda diňe ýapraklaryny däl, eýsem miwelerini hem öwrenmek başartdy.
Onuň “başga planetaly ösümlik” diýip atlandyrylmagy geň däldir, onuň adynyň terjimesi takmynan şeýle. Barlag Otniofiton elongatum-yň häzirki belli ösümlik maşgalalaryna, şol sanda eýýäm ýok bolup giden maşgalalara degişli däldigini tassyklady. Owal bu görnüşiň ženşen bilen baglanyşykly bolup biljekdigi çaklanypdy, ýöne täze maglumatlar bu çaklamany ret etdi.

"Biz häzirki zamanyň ösümlik görnüşlerinde beýle zady görmedik" – diýip, Mançester habar berdi. Ol adaty bolmadyk bir aýratynlygy belläp geçdi: bu ösümligiň tyçinkasy ekilmäge taýyn ýetişen miwelerde-de saklanýar.


şu gün 02:25
138

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

05.02.2026 16:20
7.1k+

Ispaniýada taryhda iň kiçijik dinozawrlaryň biri tapyldy

Ispaniýanyň demirgazygynda paleontologlar dinozawryň täze görnüşini — irki hek döwrüniň iň kiçi ornitopodlarynyň biri bolan Foskeia pelendonum diýlip atlandyrylan görnüşi ýüze çykardy. Bu jandaryň boýy ýarym metrden geçmeýär, emma onuň kelleçanagynyň gurluşy örän çylşyrymly we ewolýusion taýdan ösen bolup çykdy...

05.02.2026 02:03
2.5k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 11:00
5.4k+

Gün sowaşýar: onuň işjeňligi 2024-nji ýyldaky iň ýokary derejesinden 2–3 esse peseldi

Günüň işjeňligi durnukly peselme tapgyryna geçdi. Häzirki işjeňlik döwrüniň iň ýokary nokady 2024-nji ýylda doly geçildi diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary instituty habar berýär. Berilýän maglumatlardan çen tutsaň, ýakyn ýyllarda görkezijiler geçilen ýokary derejelerine gaýdyp gelmez...