Meksikada ýol çekip ýören gurluşykçylar gadymy piramidanyň üstünden bardylar

  • 13.12.2024 16:25
  • 19k+

Meksikanyň Idalgo sebitinde gurluşykçylar täze gara ýoly çekip ýörkäler 1375 ýaşly piramidanyň üstünden bardylar. Tapyndy asteklere garaşsyzdygy bilen tanalýan, Ispaniýadan öňki Mestitlan şalygyna degişlidir. Açyş barada Interesting Engineering neşiri gürrüň berýär.

Milli antropologiýa we taryh institutynyň (INAH) berýän maglumatyna görä, Structure 1 diýlip atlandyrylan piramida bäş bölümi we 10 depäni öz içine alýan arheologiki toplumyň bir bölegidi.
San-Agustin-Meskititlanyň syýahatçylyk ministri Ektor Labra Çawes: "Tapyndy adam zähmetiniň 14 000 ýylyň dowamyndaky yzlaryny yzarlap boljak, sebitiň Ispaniýadan öňki baý geçmişini tassyklaýar" – diýip belledi.
Arheologlar bu sebiti öwrenmek üçin uçarmansyz uçarlary we öňdebaryjy derňew usullaryny ulandylar. Piramida bilen birlikde olar Meskanyň medeniýeti barada täze bilim berýän keramiki we organiki materiallary öz içine alýan başga-da ýüzlerçe artefaktlary tapmagy başardylar. Olar ýerli halklar üçin sebitiň nähili medeni ähmiýetiniň bolandygyny tassyklaýarlar.
Çeşmeleriniň çäklidigi sebäpli piramidanyň ýok bolup gitmeginiň öňüni almak  üçin, goragy berkidildi. Ondan öň desgany  berkitmek üçin gorag diwary (uzynlygy 43 m we beýikligi 11,7 m) gurlupdyr. Berkidilmezden ozal binýadynyň elementleri geotekstil (gorag üçin ulanylýan sintetiki süýümlerden ýasalan ýörite çydamly material) bilen örtüldi. Indi piramida fiziki taýdan elýeterlilik çäklidir, ýöne toplanan maglumatlar we materiallar mundan beýläkki barlaglar üçin esas bolar.
Geljekde taryhy ýadygärligi has jikme-jik öwrenmek üçin tagalla edilip bilner.


düýn 14:10
1.6k+

Gazagystanda Parfiýa we Wizantiýa degişli gadymy artefaktlar tapyldy

Gazagystanyň Aktau şäheriniň golaýynda arheologlar Parfiýa we Wizantiýa döwürlerine degişli bolan içi kümüş we mis teňňelerden doly küýzäniň üstünden bardylar. Gadymy Garakabak şäherçesiniň harabalaryndan tapylan bu gymmatlyklar Mangystau (öňki Maňňyşlak) sebtiniň häki bir çetki künjek däl-de, eýsem möhüm söwda merkezi bolandygynyň esasy subutnamasy diýlip atlandyrylýar...

03.02.2026 06:29
2.7k+

Paleontologlar Portugaliýada dili uzyn gadymy amfibiýany tapdylar

Portugaliýanyň Lorinýan formasiýasynda mundan takmynan 150 million ýyl ozal ýaşan we ozal nämälim bolan Nabia civiscientrix atly örän gadymy amfibiýanyň galyndylary tapyldy. Bu tapyndy dinozawrlaryň döwründen tä iň soňky buzluk eýýamyna çenli ýaşan, az öwrenilen we nesli kesilen Albanerpetontidae toparyna degişlidir...

02.02.2026 14:55
1.5k+

Gresiýada iň gadymy agaç gurallar tapyldy: olaryň 430 müň ýyllyk taryhy bar

Gresiýadaky kölleriň biriniň kenarynda dünýäde iň gadymy agaç zähmet gurallary diýlip ykrar edilen iki sany artefakt tapyldy. Tapyndylaryň ýaşy, takmynan, 430 müň ýyla deň diýlip çak edilýär diýip, Associated Press habar berýär...

29.01.2026 10:31
5.9k+

Ýewropada ýaşan adamlar 25 müň ýyl ozal hem ýüzlerçe km aralykda gatnaşyk saklapdyrlar

Arheologlar Merkezi Ispaniýada, gelip çykyşy häzirki Fransiýanyň çäklerine degişli bolan we tapylan ýerinden 700 kilometrden gowrak uzaklykdan getirilen daş gurallaryny tapdylar. Science Advances žurnalynda çap edilen ylmy işde bellenilişi ýaly, bu aralyk Ýewropanyň paleolit döwri üçin daş gurallarynyň daşalan iň uzak aralygy hökmünde tassyklanylýar...