Türkiýede V asyra degişli adaty bolmadyk tumar tapyldy

  • 19.11.2024 11:47
  • 4.4k+

Gadymy Adrianopolis şäherinde (Türkiye) geçirilen gazuw-agtaryş işleri wagtynda arheologlar V asyra degişli tumar tapdylar. Artefaktyň ýüzünde Süleýman pygamberiň şeýtany naýza bilen parçalaýan pursady şekillendirilýär diýip, Arkeonews ýazýar.

Tumar Wizantiýanyň irki döwründe ýasalypdyr. Onuň bir tarapynda: "Rebbimiz ýamanlygy ýeňdi" diýen ýazgy bar. Beýleki tarapynda Ezraýyl, Jebraýyl, Mikail we Israfil ýaly perişdeleriň atlary bar.
Barlaglaryň ýolbaşçysy, dosent Ersin Çelikbaş tapyndylaryň sebit üçin özboluşlydygyny aýtdy. Bu dünýäde tapylan şeýle tumarlaryň ikinjisidir, birinjisi Ierusalimden tapyldy. Kulonda şekillendirilen Süleýman üç esasy monoteist dinleriň hemmesinde hormatlanýar. Iudaizmde we hristiançylykda ol patyşa we akyldar, yslamda bolsa pygamber we hökümdar hasaplanýar.
Tumaryň döredilen senesi ýazgylar we stratigrafiki derňewler esasynda kesgitlendi. Arheologlar şeýle tapyndylaryň Anadolynyň dini we medeni taryhy baradaky bilimleri ep-esli giňeldip biljekdigini nygtaýarlar. Hususan-da, taryhçylar bu tapyndynyň giçki halkolit döwrüniň iri ilatly ýeri bolan Adrianopolisiň harby taryhy, Rim hökümdarlygy we Wizantiýanyň irki döwri bilen baglanyşyklydygyny bellediler. Ozal bu ýerde Rim we Wizantiýa atlylarynyň bardygyny görkezýän subutnamalar tapyldy. Süleýman pygamber goşun serkerdesi bolup, goragçy hökmünde hormat goýlupdyr. Megerem, onuň keşbiniň harby maksatlar üçin ulanylmagy şu sebäpli bolsa gerek.


27.02.2026 11:23
1.8k+

Arheologlar Eýranyň Kuzaran jülgesinde 5000 ýyllyk «býurokratiýa» arhiwini tapdylar

Eýranyň günbatarynda ýaşy takmynan 5000 ýyla deň bolan, 7000-den gowrak möhür yzyndan, žetonlardan we toýun heýkeljiklerden ybarat bolan täsin toplum tapyldy. Phys.org neşiriniň habar bermegine görä, bu gymmatlyklar Kuzaran jülgesindäki Tape-Týaline ýadygärliginde geçirilen barlaglar wagtynda ýüze çykaryldy...

25.02.2026 06:08
8.2k+

Panamada müň ýyldan gowrak taryhy bolan altyn şaý-sepli gadymy mazar tapyldy

Panamada arheologlar adam süňkleri, altyn şaý-sepler we toýun gap-gaçlar saklanyp galan, müň ýyldan gowrak ýaşy bolan gadymy mazary ýüze çykardylar. Bu täsin açyş Panama-Siti şäherinden takmynan 200 kilometr günorta-günbatarda ýerleşýän Nata sebitindäki El-Kano arheologik ýadygärliginde hasaba alyndy...

21.02.2026 17:18
8.9k+

Müsürde üsti altyn bilen örtülen 4300 ýyllyk abat mumiýa tapyldy

Arheologlar Müsüriň Sakkara nekropolyndan 4300 ýyl ozal möhürlenen hek daşyndan ýasalan sarkofagy açdylar. Onuň içinden altyn çaýylan, heniz ellenmedik görnüşde mumiýa tapyldy. Earth neşiriniň habar bermegine görä, 15 metrlik şahtanyň düýbünden tapylan bu gubur Gadymy patyşalygyň Bäşinji we Altynjy nesilleriniň döwrüne degişlidir...

19.02.2026 15:30
6.6k+

Tutanhamonyň duşmanlaryny dep eden «sandallary» görkezildi

Arheologlar Tutanhamonyň aramgähinden tapylan we iç ýüzünde faraonyň el-aýagy daňylgy duşmanlary şekillendirilen gyzykly bir jübüt sandaly görkezdiler. Takmynan, 3 300 ýyllyk taryhy bolan bu aýakgap 1922-nji ýylda britaniýaly arheolog Goward Karter tarapyndan tapylypdy...