Renessans döwrüne degişli alymyň barlaghanasynda wolframyň yzlary tapyldy

  • 01.08.2024 17:41
  • 2.9k+

Daniýaly astronom we alhimik Tiho Brageniň (1546-1601) barlaghanasynda wolframyň yzlary tapyldy, bu metal himikler tarapyndan iki asyrdan soň açyldy. Bu barada, Günorta Daniýa uniwersiteti habar berýär.

Brage Kopengageniň golaýynda ýerleşýän Wen adasyndaky Uraniborg obserwatoriýasynda işläpdir. Alym aradan çykandan soň gysga wagtyň içinde obserwatoriýa ýumrulypdyr. Gözlegçiler bu ýerde tapylan keramiki galyndylary gözden geçirdiler we olarda nikel, mis, sink, galaýy, altyn, simap we gurşun ýaly dürli mikroelementleriniň ýokary konsentrasiýasyny tapdylar. Şeýle-de bolsa, wolfram aýratyn ünsi özüne çekdi.
Alymlaryň aýtmagyna görä, wolfram Brageniň döwründe entek belli bolmadyk himiki elementdi. Bu açyş, 1781-nji ýylda ilkinji gezek sap arassa wolframy alan şwesiýaly himik Karl Şeýele degişli edilýär.
Brageniň öz synaglarynda ulanan mineralynyň düzüminde wolfram bilen çaknyşan bolmagy ahtimal. Beýleki bir çaklama görä, Brageniň XVI asyrda “möjek köpügi” (nemes dilinde - Wolfram) atly näbelli bir zady suratlandyran Georgius Agrikolanyň işleri barada bilen bolmagy hem ähtimal. Şeýle-de bolsa, gözlegçileriň bu çaklamalar bilen baglanyşykly hiç hili subutnamasy ýok.


düýn 20:39
3.9k+

Pomidorlar "gygyrýar": alymlar ösümlikleriň seslerini ýazga aldylar

Ösümlikler agyryny duýanda özboluşly "gykylyk" çykarýarlar. Tel-Awiw uniwersitetiniň alymlary 2023-nji ýylda pomidor we temmäki ösümlikleri bilen geçirilen synaglar wagtynda olaryň azar berlende çykarýan......

28.04.2026 23:08
2.5k+

Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar

Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler....

28.04.2026 17:38
3.1k+

Daşky magnit meýdany bolmadyk täsin magnit döredildi

Daniýaly alymlar täsin bir material – hrom-pirazin (Cr(pyrazine)₃) atly magnit oýlap tapdylar. Onuň adaty magnitlerden esasly tapawutly tarapy, özünde magnit güýji bar bolsa-da, daşyna hiç hili magnit......

27.04.2026 23:19
5.2k+

Saturnyň hemrasynda hatda ýeňiljek şemal hem uly tolkunlary döredip biler

Planetologlar tolkunlaryň emele gelişiniň mehanizmlerini düşündirýän uniwersal fiziki modeli işläp düzdi. JGR Planets žurnalynda çap edilen bu barlag Saturnyň Titan atly hemrasynda, hatda örän gowşak ýelleriň......