Renessans döwrüne degişli alymyň barlaghanasynda wolframyň yzlary tapyldy

  • 01.08.2024 17:41
  • 2.9k+

Daniýaly astronom we alhimik Tiho Brageniň (1546-1601) barlaghanasynda wolframyň yzlary tapyldy, bu metal himikler tarapyndan iki asyrdan soň açyldy. Bu barada, Günorta Daniýa uniwersiteti habar berýär.

Brage Kopengageniň golaýynda ýerleşýän Wen adasyndaky Uraniborg obserwatoriýasynda işläpdir. Alym aradan çykandan soň gysga wagtyň içinde obserwatoriýa ýumrulypdyr. Gözlegçiler bu ýerde tapylan keramiki galyndylary gözden geçirdiler we olarda nikel, mis, sink, galaýy, altyn, simap we gurşun ýaly dürli mikroelementleriniň ýokary konsentrasiýasyny tapdylar. Şeýle-de bolsa, wolfram aýratyn ünsi özüne çekdi.
Alymlaryň aýtmagyna görä, wolfram Brageniň döwründe entek belli bolmadyk himiki elementdi. Bu açyş, 1781-nji ýylda ilkinji gezek sap arassa wolframy alan şwesiýaly himik Karl Şeýele degişli edilýär.
Brageniň öz synaglarynda ulanan mineralynyň düzüminde wolfram bilen çaknyşan bolmagy ahtimal. Beýleki bir çaklama görä, Brageniň XVI asyrda “möjek köpügi” (nemes dilinde - Wolfram) atly näbelli bir zady suratlandyran Georgius Agrikolanyň işleri barada bilen bolmagy hem ähtimal. Şeýle-de bolsa, gözlegçileriň bu çaklamalar bilen baglanyşykly hiç hili subutnamasy ýok.


04.01.2026 12:12
5.7k+

Science žurnaly 2025-nji ýylyň on sany esasy ylmy üstünligini aýtdy

Abraýly Science ylmy žurnalynyň redaksiýasy 2025-nji ýylda gazanylan möhüm 10 sany ylmy üstünligiň sanawyny düzmek bilen bu ýyly jemledi. 1. Gaýtadan dikeldilýän energetika Bu gezek neşir reýtingiň başynda gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmeleriniň – Günüň, ýeliň we gidroenergetikanyň ulanylyşynyň çalt depginde ösüşini ýerleşdirdi...

29.12.2025 12:40
2.5k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
3k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.6k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...