Dünýä ummanyndaky global “üznüksiz akymlaryň” haýallamagy kömürturşy gazynyň umman tarapyndan siňdirilişiniň kemelmegine we ählumumy maýyllaşmanyň güýçlenmegine sebäp bolar diýip, amerikan alymlary duýdurýarlar.
Massaçusets Tehnologiýa Institutynyň (MIT) barlagçylary umman akymlarynyň haýallamagynyň fitoplanktonyň ömrüne we gidrosferadaky ýokumly maddalaryň deňagramlylygyna täsirini modelirlediler. Netijeler, akymlaryň tizliginiň peselmeginiň fitoplanktona demriň barşyny azaldyp, olaryň CO2-ni siňdiriş ukybyny peseltjekdigini görkezdi.
"Hasaplamalarymyz, ummanlaryň CO2 zyňyndylaryň ep-esli bölegini özüne siňdirip, çuň gatlaklarynda saklajakdygyna bil baglap bilmejekdigimizi görkezýär. Howanyň üýtgemegine garşy göreşmek üçin goşmaça wagt bolar diýen umyt bilen bu tebigy proseslere bil baglamazdan, hut häzirden parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmaklyga çalt girişmek gerek" diýip, TASS barlagyň esasy awtory Jonatan Loderdeýliň sözlerini getirýär.
Alymlar polýar buz gatlaklarynyň eremegi sebäpli, suw aýlawynyň 30% haýallamagy bilen, umman diňe bir CO2-ni siňdirmegini bes etmän, eýsem ony özi atmosfera zyňyp başlar diýip howsala düşýärler.
"Bu ählumumy maýlamany hasam çaltlaşdyrar" diýip, Loderdeýl sözüni jemleýär.
“Üznüksiz akymlar” - bu tutuş Atlantik ummanyny öz içine alýan hem-de suwuň üstki we çuň gatlaklarynyň arasyndaky suw çalşygynda möhüm rol oýnaýan ullakan ýapyk akym ulgamydyr.
