Hytaýda maýlama sebäpli XXI asyryň ahyrynda tutuş ýurtda çaý ösdürip ýetişdirip bolar

  • 16.10.2025 10:42
  • 7.3k+

2090-njy ýyla çenli Hytaýda çaý ösdürip ýetişdirmek üçin amatly 137 müň inedördül kilometre golaý täze ýer peýda bolup biler diýip, Günorta-Günbatar uniwersitetiniň alymlary N+1 neşirine beren maglumatynda aýdýarlar.

Barlagçylaryň bellemegine görä, bu giň göwrümli üýtgeşmeler dünýäde dowam edýän global maýlama hadysasy we howanyň üýtgemegi bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.
Häzirki wagtda çaý ösdürip ýetişdirmek üçin amatly şertler ýurduň günorta sebitlerinde jemlenendir. Şeýle-de bolsa, geljekde bu ýagdaý üýtgär diýip çaklanylýar. Hususan-da, Szýannan, Szýanbeý we Ýunnan sebitlerinde çaý ösdürip ýetişdirmäge amatly ýerleriň möçberi 17–23% artyp biler. Şeýlelikde, çaý plantasiýalary kem-kemden demirgazyk tarapa süýşer.
Alymlar bu ýagdaýyň çaý öndürijiler üçin peýdaly boljakdygyny belleýärler. Ýöne olaryň bellemegine görä, bu ösüşe degişli ýerleriň köpüsi häzirki wagtda tokaý bilen örtülendir. Şonuň üçin alymlar ekoulgamlara zyýan ýetirmezlik üçin, diňe degradasiýa ýol beren tokaýlaryň ýerlerini ulanmagy we ýörite tokaý hem-de suw gorag zolaklaryny döretmegi teklip edýärler.
Barlaglaryň netijeleri Plos One žurnalynda çap edildi.


düýn 13:12
5.9k+

Wenesiýa suw basmak howpy abanýar: şäher 9 günde 15 gezek suw joşgunyny başdan geçirdi

Wenesiýada 9 günüň dowamynda 15 gezek ýokary suw joşguny hasaba alyndy. Bu ýylyň başy üçin rekord görkezijidir diýip, ANSA agentligi habar berýär. Suw joşgunlaryna gözegçilik ediş merkeziniň direktory Alwize Papa bu ýagdaýy «heniz görlüp-eşidilmedik waka» diýip atlandyrdy we muny global maýlama sebäpli ýüze çykýan töwekgelçilikleriň artmagy bilen baglanyşdyrdy...

31.01.2026 19:26
15k+

Sisiliýadaky şäher ýeriň opurylmagy sebäpli uçudyň gyrasynda galdy

Sisiliýanyň Kaltanissetta kommunasyndaky Nişemi şäheriniň häkimiýetleri ýer süýşgüni sebäpli 1,5 müňe golaý ýaşaýjyny gyssagly ewakuasiýa etdi. Bu tebigy hadysa sebäpli şäheriň taryhy merkezi ýumrulyp biler diýip, The Guardian gazeti habar berýär...

28.01.2026 11:12
12k+

«Ýer ala, ýurt ala» : Awstraliýada 50 graduslyk jöwza höküm sürýär

Awstraliýada rekord derejedäki yssy howa höküm sürýär. Ýurtda 27-nji ýanwarda howanyň temperaturasynyň 50 gradusa golaýlandygy hasaba alyndy. Sky News teleýaýlymynyň habar bermegine görä, ýerli meteorologlar Wiktoriýa ştatynyň birnäçe ilatly nokatlarynda termometrleriň 48,9 gradusa çenli ýokarlanandygyny mälim etdiler...

24.01.2026 10:23
7.4k+

Dünýäniň iň uly 100 şäheriniň ýarysy suw ýetmezçiligini başdan geçirýär

Watershed Investigations we The Guardian gazetleriniň bilelikdäki gözlegine görä, dünýäniň iň uly 100 şäheriniň ýarysy eýýäm suw ýetmezçiliginiň ýokary derejesi bilen ýüzbe-ýüz boldy. Barlagçylar suw ýetmezçiligini öý hojalyklary we senagat üçin zerur bolan suwuň möçberiniň ätiýaçlykdaky mukdardan artyk bolýan ýagdaýy hökmünde kesgitleýärler...