Dünýäde ynsan ömrüniň dowamlylygy 2050-nji ýyla çenli 5 ýyl artar

  • 24.05.2024 11:04
  • 10410
Dünýäde ynsan ömrüniň dowamlylygy 2050-nji ýyla çenli 5 ýyl artar

“The Lancet” žurnalynda neşir edilen täze barlagyň netijesine görä, ynsan ömrüniň dowamlylygy 2022-nji ýyl bilen deňeşdirilende, 2050-nji ýyla çenli 5 ýyl artar. Bu adamlaryň ortaça 78,2 ýaşa çenli ýaşajakdygyny aňladýar. Ösüşe, ne geosyýasy, ne howa ne-de daşky gurşaw kynçylyklary päsgel berip bilmez.

Waşington uniwersitetiniň alymlary dünýädäki keseliň agyrlygy baradaky maglumatlary analiz etdiler. Netijede ömür dowamlylygynyň ýokarlanmagynyň, esasan, ýürek-damar kesellerinden, dem alyş ýokançlaryndan we inçekeselden ölümiň azalmagy bilen baglanyşyklydygyny anykladylar.
1990-njy ýyldan 2019-njy ýyla çenli ömrüň dowamlylygy her ýyl ortaça 0,27 ýyl ýokarlandy. COVID-19 pandemiýasy ösüşi 0,16 ýyla çenli haýallatdy.
Ýokarda sanap geçilen kesellerden ölümiň azalmagy, esasanam, Afrikanyň, Latyn Amerikasynyň we Karib deňziniň ilatyna täsir etdi. Şeýle hem, ene we çaga ölümliliginiň azalmagy, bilime we saglygy goraýşa elýeterliligiň ýokarlanmagy, iýmitleniş we ýaşaýyş şertleriniň gowulanmagy ýaly beýleki faktorlar ösüşe täsir edýärler.
Barlagy geçiren alymlar çilimkeşlige, semizlige we zyýanly iýmitlenmelere garşy göreşmek ýaly keselleriň öňüni alyş maksatnamalaryna maýa goýumlaryny köpeltmäge çagyrdylar.
Şeýle-de bolsa, ömrüň dowamlylygynyň ýokarlanmagy adamlaryň sagdyn durmuşda ýaşajakdygyny aňlatmaýar. 2050-nji ýyla çenli dünýädäki sagdyn ömrüň bary-ýogy 2,6 ýyl, ýagny 67,4 ýyla çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Bu diýildigi adamlar uzak ýaşarlar, emma keselleriň aşa köplügi bilen bile ýaşamaly bolarlar.


18.06.2024 14:38
11955

Alymlar garrylykda özüňi bagtly duýmagyň iki syryny açdylar

Italiýaly alymlaryň geçiren barlagynyň netijelerine görä, wäşilik duýgusy we ösen döredijilikli pikirleniş ukyby garrylykda özüňi bagtly duýmaga gönüden-göni täsirini ýetirýär. Işiň netijeleri Neuroscience Letters...

15.06.2024 16:22
14212

Daşoguz welaýatynyň ýaşaýjylary Horezmşalar döwrüne degişli gadymy teňňeleri tapdylar

Daşoguz welaýatynyň Saparmyrat Türkmenbaşy etrabynyň Döwkesen geňeşliginde ýaşaýjylar 18 sany altyn, 3 sany kümüş teňňe, şeýle hem 61 sany altyn teňňäniň böleklerini we 8 sany dürli reňkli tapyndy tapdylar. Bu...

12.06.2024 14:18
24751

ABŞ-nyň ýaşaýjysy suw astynda ýüzüp ýörkä mastodonyň ýaşy 10 million ýyl bolan gyýagyny tapdy

Florida ştatynyň Tampa şäheriniň 29 ýaşly ýaşaýjysy Aleks Lundberg suw astynda ýüzüp ýörkä mastodonyň ýaşy 10 million ýyl diýlip çak edilýän gyýagyny tapdy. Daily Mail-iň habar bermegine görä, agramy 27 kg bolan...

31.05.2024 15:59
10273

Pompeýlerde gladiatorlaryň çaga eli bilen çekilen suratlary tapyldy

Pompeýlerde arheologlar b.e.öňki 79-njy ýylda meşhur gadymy Rim şäheri Wezuwiýanyň külüniň astynda galmazdan ozal çagalar tarapyndan çekilen diwar suratlaryny tapdylar. Tapyndy hakda The Guardian neşiri ýazýar...