“Garagumuň ýalkymy” diýlip atlandyrylýan 60 ýyldan gowrak wagt bäri ýanýan Derweze krateri metan zyňyndylarynyň çeşmesi bolmagyny bes edip biler. “Türkmengaz” döwlet konserniniň Tebigy gaz ylmy-barlag institutynyň hünärmenleri kraterde gazyň ýanmagyny ep-esli azaltmaga, geljekde bolsa bütinleý saklamaga mümkinçilik berjek usuly hödürlediler.
Bu meselä “Turkmen Energy” habarlar daýjestinde neşir edilen makala bagyşlanýar diýip, ORIENT habar berýär.
Usulyň düýp özeni krateriň aşagyndaky ähli öndümli gatlaklary ýüze çykarjak täze guýyny burawlamakdan ybarat. Bu gazy kraterden guýa gönükdirmäge, ol ýerden hem onuň gazylyp alynmagyna we biderek ýere ýakylman ulanylmagyna mümkinçilik berer.
Usulyň netijeliligi hemra suratlarynyň maglumatlary bilen tassyklanýar. Olar golaýdaky guýulardan gaz çykarylanda, 2023-nji ýylyň sentýabr aýyndan 2024-nji ýylyň fewral aýyna çenli döwürde ýanmanyň ep-esli azalandygyny görkezýär.
Hödürlenen usul diňe bir ekologiýa taýdan arassa bolman, eýsem ykdysady taýdan bähbitlidir. Ol Türkmenistana gymmatly tebigy baýlygy saklamaga we bug gazlarynyň atmosfera zyňyndylaryny azaltmaga mümkinçilik berer.
Belläp geçsek, gaz ýataklarynyň özleşdirilmegi yzygiderli tehnologiýa we strategiýa kämilligini talap edýän çylşyrymly prosesdir. Türkmenistan bu meseläni çözmegiň üstünde işjeň işleýär we hödürlenen usul bug gazlarynyň “nol zyňyndylaryna” tarap möhüm ädimleriň biri hasaplanýar.
Parižde geçiriljek TEIF 2024 forumynda dünýä belli hünärmenleriň uglewodorod ýataklary özleşdirilende metan we ugurdaş gazlaryň zyňyndylaryny azaltmak meselesine öz garaýyşlaryny we çözgütlerini hödürlemegine garaşylýar.
