Derweze krateri ýanmagyny bes edip biler: metan zyňyndylaryny azaltmagyň usuly tapyldy

  • 16.04.2024 12:50
  • 31958
Derweze krateri ýanmagyny bes edip biler: metan zyňyndylaryny azaltmagyň usuly tapyldy

“Garagumuň ýalkymy” diýlip atlandyrylýan 60 ýyldan gowrak wagt bäri ýanýan Derweze krateri metan zyňyndylarynyň çeşmesi bolmagyny bes edip biler. “Türkmengaz” döwlet konserniniň Tebigy gaz ylmy-barlag institutynyň hünärmenleri kraterde gazyň ýanmagyny ep-esli azaltmaga, geljekde bolsa bütinleý saklamaga mümkinçilik berjek usuly hödürlediler.

Bu meselä “Turkmen Energy” habarlar daýjestinde neşir edilen makala bagyşlanýar diýip, ORIENT habar berýär.
Usulyň düýp özeni krateriň aşagyndaky ähli öndümli gatlaklary ýüze çykarjak täze guýyny burawlamakdan ybarat. Bu gazy kraterden guýa gönükdirmäge, ol ýerden hem onuň gazylyp alynmagyna we biderek ýere ýakylman ulanylmagyna mümkinçilik berer.
Usulyň netijeliligi hemra suratlarynyň maglumatlary bilen tassyklanýar. Olar golaýdaky guýulardan gaz çykarylanda, 2023-nji ýylyň sentýabr aýyndan 2024-nji ýylyň fewral aýyna çenli döwürde ýanmanyň ep-esli azalandygyny görkezýär.
Hödürlenen usul diňe bir ekologiýa taýdan arassa bolman, eýsem ykdysady taýdan bähbitlidir. Ol Türkmenistana gymmatly tebigy baýlygy saklamaga we bug gazlarynyň atmosfera zyňyndylaryny azaltmaga mümkinçilik berer.
Belläp geçsek, gaz ýataklarynyň özleşdirilmegi yzygiderli tehnologiýa we strategiýa kämilligini talap edýän çylşyrymly prosesdir. Türkmenistan bu meseläni çözmegiň üstünde işjeň işleýär we hödürlenen usul bug gazlarynyň “nol zyňyndylaryna” tarap möhüm ädimleriň biri hasaplanýar.
Parižde geçiriljek TEIF 2024 forumynda dünýä belli hünärmenleriň uglewodorod ýataklary özleşdirilende metan we ugurdaş gazlaryň zyňyndylaryny azaltmak meselesine öz garaýyşlaryny we çözgütlerini hödürlemegine garaşylýar.


şu gün 13:40
2222

ABŞ-ly alymlar derman serişdelerini keseliň göni ojagyna eltmegiň täze usulyny oýlap tapdylar

Ýuta uniwersitetiniň (ABŞ) alymlary ultrases arkaly işjeňleşdirilýän nanodamjalary  ulanyp, derman serişdelerini maksatly ýerine eltmegiň täze usulyny oýlap tapdylar. Bu usul, dermanyň zyýanly täsirlerini azaldyp...

düýn 13:18
3083

Älemdäki kuwwatly partlamalaryň gözlegi üçin SVOM kosmos teleskopy uçuryldy

Hytaý Fransiýa bilen bilelikde işlenip düzülen SVOM teleskop hemrasyny orbita üstünlikli uçurdy. Uçuryş Siçan kosmodromyndan CZ-2C “Çançžen-2-si” raketasynyň kömegi bilen amala aşyryldy diýip, TASS habar berýär...

düýn 13:13
7906

Awstraliýada Ýer togalagynyň "dünýä inen" pursadynda emele gelen ýer gabygynyň galyndylary tapyldy

Ýeriň, takmynan, 4,5 milliard ýyl mundan ozal emele gelip başlandygy çak edilýär. Planetanyň ösüşiniň ilkinji döwürlerinde munuň nähili bolup geçendigi barada has giňişleýin maglumat almak üçin gadymy dag jynslarynyň...

düýn 13:06
7456

Ilkinji gezek bökýän sülük surata düşürildi. Olarda bu ukybyň barlygy köp ýyllardan bäri jedellidi

Amerikaly alymlar sülügiň azyndan bir görnüşiniň, ýagny Chtonobdella fallax-yň böküp bilýändiginiň subutnamasyny ýazgy etdiler. Bu, öň bar bolan, ýöne tassyklanmadyk gözegçilikleri subut edýär we ýüz ýyldan gowrak...