Dünýäde ömür dowamlylygy 30 ýylda 6,2 ýyl uzaldy

  • 11.04.2024 14:57
  • 6302
Dünýäde ömür dowamlylygy 30 ýylda 6,2 ýyl uzaldy

Alymlar 1990-njy ýyllardan bäri dünýäde garaşylýan ömür dowamlylygynyň 6,2 ýyl artandygyny anykladylar. Bu içgeçmeden (diareýa), aşaky dem alyş ýollarynyň kesellerinden we ýürek kesellerinden ölümiň azalmagy bilen baglanyşyklydyr. Alymlaryň gözlegi Lancet žurnalynda neşir edildi.

Günorta-Gündogar Aziýany, Gündogar Aziýany we Okeaniýany öz içine alýan sebitde bu döwürde garaşylýan ömür dowamlylygynyň iň uly ösüşi hasaba alyndy – 8,3 ýyl.
Ikinji orunda Günorta Aziýa gelýär. Bu ýerde içgeçme kesellerinden ölüm derejesiniň ep-esli azalmagy netijesinde garaşylýan ömür dowamlylygy 7,8 ýyl artdy.
Şeýle-de bolsa, alymlar COVID-19 pandemiýasynyň ömür dowamlylygyna düýpli ýaramaz täsiriniň bardygyny anykladylar. Bu keselden Latyn Amerikasynyň we Karib basseýniniň, şeýle-de Saharanyň günortasyndaky Afrika sebitleri has uly zyýan çekdi.
Hünärmenler süýji keseli  we böwrek keseli ýaly ýokanç däl keselleriň döredýän howpunyň barha artýandygyny anykladylar. Şeýle-de, ýüregiň işemiýa keseline, insulta we rak keseline garşy göreşde deň derejeli bolmadyk progres bar. 


18.06.2024 14:38
10934

Alymlar garrylykda özüňi bagtly duýmagyň iki syryny açdylar

Italiýaly alymlaryň geçiren barlagynyň netijelerine görä, wäşilik duýgusy we ösen döredijilikli pikirleniş ukyby garrylykda özüňi bagtly duýmaga gönüden-göni täsirini ýetirýär. Işiň netijeleri Neuroscience Letters...

15.06.2024 16:22
13899

Daşoguz welaýatynyň ýaşaýjylary Horezmşalar döwrüne degişli gadymy teňňeleri tapdylar

Daşoguz welaýatynyň Saparmyrat Türkmenbaşy etrabynyň Döwkesen geňeşliginde ýaşaýjylar 18 sany altyn, 3 sany kümüş teňňe, şeýle hem 61 sany altyn teňňäniň böleklerini we 8 sany dürli reňkli tapyndy tapdylar. Bu...

12.06.2024 14:18
24364

ABŞ-nyň ýaşaýjysy suw astynda ýüzüp ýörkä mastodonyň ýaşy 10 million ýyl bolan gyýagyny tapdy

Florida ştatynyň Tampa şäheriniň 29 ýaşly ýaşaýjysy Aleks Lundberg suw astynda ýüzüp ýörkä mastodonyň ýaşy 10 million ýyl diýlip çak edilýän gyýagyny tapdy. Daily Mail-iň habar bermegine görä, agramy 27 kg bolan...

31.05.2024 15:59
10260

Pompeýlerde gladiatorlaryň çaga eli bilen çekilen suratlary tapyldy

Pompeýlerde arheologlar b.e.öňki 79-njy ýylda meşhur gadymy Rim şäheri Wezuwiýanyň külüniň astynda galmazdan ozal çagalar tarapyndan çekilen diwar suratlaryny tapdylar. Tapyndy hakda The Guardian neşiri ýazýar...