Dünýäde iň takyk sagat döredildi: ol 39,15 milliard ýyldan 1 sekunt ýalňyşlyga ýol berýär

  • 05.04.2024 15:31
  • 19981
Dünýäde iň takyk sagat döredildi: ol 39,15 milliard ýyldan 1 sekunt ýalňyşlyga ýol berýär

ABŞ-nyň Boulder şäherindäki Kolorado uniwersitetiniň alymlary 39,15 milliard ýylda bir sekunt ýitirýän sagat döretmek bilen, öňki rekordyny täzelediler diýip, Arxiv-iň gözlegine salgylanýan New Scientist ýazýar.

Sagat bir ölçegli gözenekde gulplanan 40 000 stronsiýa atom ulanylýan, optiki gözenekdäki gurluşdyr. Ol absolýut noldan ujypsyzja ýokary geçýän temperaturada işleýärler. Bu sagadyň “jykgyldysy” atomdaky elektronlaryň energiýa derejeleriniň arasyndaky geçişdir.
Bu sagatdaky ýalňyşlygyň näderejede ujypsyzjadygyna düşünmek üçin 39,15 milliard ýylyň 13,8 milliard ýyllyk ýaşy bolan Älemiň barlygyndan, takmynan, üç esse köpdügini bellemek gerek.
Bu sagat atom sagadynyň ornuny tutup, ol sekundyň täze kesgitlemesiniň esasynda ýatar diýlip garaşylýar.
Rekord takyklygyndan başga-da, täze sagat relýatiwistik täsirlere ýokary derejede duýgurdyr. Bu ony agyrlyk güýjüni takyk ölçemek, otnositelligiň  umumy teoriýasyny barlamak we netijede garaňky materiýany öwrenmek üçin iň oňat gural edýär.


şu gün 13:02
1064

HumanPlus roboty adamlary synlap bokslamagy we pianino çalmagy öwrendi

Stenford uniwersitetiniň inženerleri adamlara seredip täze başarnyklary özleşdirmäge ukyply bolan HumanPlus robotyny işläp düzdüler. Bu barada Inverse ýazýar. Robota öwrenmek üçin, takmynan, 40 sagat adamlaryň...

18.06.2024 16:05
11435

Alymlar oňurgalylaryň el-aýaklaryny täzeden dikeltmek ukybyny nädip ýitirendiklerini anykladylar

Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Bioorganiki  himiýa institutynyň Döwlet ylmy merkezi we Pirogow adyndaky Russiýa Milli lukmançylyk-barlag uniwersitetiniň embrionogeneziň molekulýar esaslary barlaghanasynyň alymlary...

18.06.2024 14:48
10846

Pompeýlerde arheologlar dini artefaktly otag tapdylar

Pompeýleriň merkezi bölegini eýeleýän IX bölekde geçirilen gazuw-agtaryş işleriniň dowamynda arheologlar sakrarium - mukaddes zatlaryň saklanýan öý altary hasaplanýan bir otagy tapdylar diýip, Naked Science ýazýar...

18.06.2024 13:03
4491

NASA 1977-nji ýylda uçuran “Woýajer-1” enjamy bilen aragatnaşygy dikeldip başardy

Planetalar arasy barlag zondy bolan “Woýajer-1” köp aýlyk bökdençlikden soň ýene Ýere ylmy maglumatlary iberip başlady. NASA iň uzakdaky işjeň barlag zondy bolan apparatyň işleýşini inženerleriň doly dikeldendigini...