Emeli aň mikroplastigiň topraga ýetirýän täsirine baha berdi

  • 06.01.2024 11:48
  • 5.5k+

Plastik galyndylary barha global ekologiýa meselesine öwrülýär. Tebigy gurşawda önümler mikroplastiklere – tutuş dünýä boýunça ekoulgamy hapalaýan ululygy 5 mm-den kiçi bölejiklere bölünýär. Mikroplastigiň birneme täze hadysadygy üçin, onuň tebigata täsiriniň netijeleri heniz doly derejede öwrenilenok diýip, MIR 24 belleýär.

Halkara alymlar topary mikroplastigiň topraga nähili zyýan ýetirip biljekdigine baha berdiler. Şol bir wagtyň özünde olar maşyn biliminiň algoritmlerini ulandylar.
Netijeler mikroplastigiň ululygynyň, şekiliniň we mukdarynyň topragyň häsiýetini ep-esli üýtgedýändigini görkezdi. Esasy faktor bölejikleriň ululygy bolup çykdy. Gözlegiň dowamynda topragyň himiki düzüminde düýpli üýtgeşmeleriň bardygy ýüze çykaryldy.
Mundan başga-da, ösümlikler mikroplastigi özüne siňdirip bilýärler. Şeýlelik bilen, bölejikler iýmit zynjyrlaryna birleşip, adam organizmine düşüp bilýärler diýip, Environmental Pollution habar berýär.
Alymlar topragyň plastik bilen hapalanmagynyň “daşky gurşaw we saglyk bilen bagly çynlakaý meselelere” getirýändigi baradaky netijä geldiler. Şeýle-de bolsa, täze tehnologiýalaryň ulanylmagy ekologiýa meselelerini çözmegiň ýollaryny görkezip biler. Alymlar geljekki nesiller üçin ekologiýa taýdan arassa dünýäni döretmek üçin plastik galyndylary dolandyrmakda “esasly çözgütleri” kabul etmäge çagyrýarlar.


düýn 22:33
5.3k+

Yrakda Aleksandr Makedonskiniň ýiten şäheriniň anyk ýeri kesgitlendi

Yragyň günortasynda ylmy gözlegçiler Aleksandr Makedonskiý tarapyndan esaslandyrylan port şäheri — Tigrdäki Aleksandriýanyň ýerleşýän ýerini anyklamagy başardy. Ol asyrlaryň dowamynda ýazuw çeşmelerinden mälim bolsa-da, birmeňzeş atly birnäçe şäheriň bolmagy sebäpli, onuň anyk ýerleşýän nokady jedelli mesele bolup galypdy...

düýn 17:42
2.9k+

Azyk önümleriniň ýaramlylyk möhletini uzaldýan plýonka oýlanyp tapyldy

Öz üstündäki mikroplaryň tas 100 göterimini ýok etmäge ukyply, azyk önümlerini gaplamak üçin niýetlenen innowasion material döredildi. Bu täzelik önümleriň saklanyş möhletini artdyrmaga we iýmitden zäherlenmek töwekgelçiligini azaltmaga mümkinçilik berer diýip, Tomsk döwlet uniwersitetiniň (TDU) saýtynda habar berilýär...

düýn 02:25
4.4k+

Türkmen himikleri ekologiýa taýdan has arassa sement öndürmegiň usulyny tapdylar

Türkmen alymlary taýýar materialyň hilini ýitirmezden, çig malyň we ýangyjyň sarp edilişini azaltmaga mümkinçilik berýän, mineral goşundylaryň paýy ýokarlandyrylan portlandsement öndürmegiň tehnologiýasyny işläp düzdüler...

düýn 00:23
4.6k+

Emeli aň işçi eliniň ýetmezçiliginden kösenýär

Emeli aň industriýasynyň çalt depginler bilen ösmegi, maglumat merkezlerini gurmak we olara hyzmat etmek üçin zerur bolan işçi hünärmenleriniň ýiti ýetmezçiligini ýüze çykardy diýip, WIRED neşiri ýazýar. Netijede elektriklere, gurluşykçylara, howalandyryş we sowadyş ulgamlaryny gurnaýan işgärlerine bolan isleg birden ýokarlandy...