Amazon tokaýlary El Ninýo hadysasy sebäpli uglerod saklamagyny bes etdiler

  • 06.09.2023 12:28
  • 13k+

Halkara klimatologlar topary gözleg geçirip, soňky ýyllarda El-Ninýo klimat hadysasynyň güýçlenmeginiň 2015-2016-njy ýyllarda Amazon tokaýlarynyň güýçli guraklyk sebäpli uglerod saklamagy bes etmegine sebäp boldy diýen netijä geldi. Alymlaryň işi Nature Climate Change žurnalynda çap edildi.

El Ninýo Ýuwaş ummanyň ekwator böleginiň adatdakysyndan 3° C-e çenli ýylamagyna sebäp bolýan howa hadysasydyr. El Ninýodan başga-da, ummanda, tersine, temperaturanyň peselmegi bilen bagly proses hem bar, oňa  La Ninýa diýilýär. Her iki-ýedi ýyldan olar biri-birini çalyşýarlar we howa-da ep-esli täsirini ýetirýärler - guraklyk, suw joşmalary ýa-da hasylsyzlyk ýaly dürli tebigy betbagtçylyklara sebäp bolup bilýärler.
Alymlar Amazon tokaýlarynyň ýagdaýyna gözegçilik etmekde 30 ýyldan gowrak wagt bäri toplanan maglumatlary seljerenlerinde şuňa meňzeş bir zady tapdylar. 2015-2016-njy ýyllarda El Ninýo işjeň döwürde bolup, 0,5° C-den gowrak öwrenilen 123 tokaý sebitiniň 119-synda temperaturanyň ýokarlanmagyna sebäp boldy. Şeýle hem 99 tokaý sebitinde guraklyk boldy.
Netijede awtorlar ýakyn onýyllyklarda El-Ninýonyň Günorta Amerikanyň howasyna edýän täsiriniň diňe artjakdygyny bellediler.


31.01.2026 18:06
2k+

«Ýaş tebigatçy» we «Watan» gazeti döredijilik bäsleşigini yglan etdi

«Ýaş tebigatçy» jemgyýetçilik guramasy «Watan» gazetiniň redaksiýasy bilen bilelikde Türkmenistanyň Garaşsyzlygynyň 35 ýyllygy mynasybetli «Bagy-bossan Watanym!» atly döredijilik bäsleşigini yglan etdi. Bäsleşik...

29.01.2026 10:15
3.3k+

Ady — Nowruz: Gazagystanda arynyň täze görnüşi tapyldy

Nemes entomologlary Gazagystanyň günorta-gündogarynda arynyň täze görnüşini tapdylar. Ol mundan ozal Merkezi Aziýada, Eýranda, Ysraýylda we Ýakyn Gündogaryň birnäçe ýurdunda duş gelýän sekiz görnüşi bilen tanalýan Planiandrena aşaky jynsynyň dokuzynjy wekili boldy...

28.01.2026 10:55
6.7k+

Keniýaly ekolog agajy 72 sagat gujaklap, Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi

​Keniýaly ekologiýa işjeňçisi Trufena Mutoni 72 sagatlap agajy gujaklap saklap, dünýä rekordyny goýdy. Onuň bu üstünligi Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. ​22 ýaşly Mutoni agajyň ýanynda dynç almasyz üç gije-gündiz geçirdi...

27.01.2026 14:54
3.4k+

Ocean Art 2025 suwasty foto bäsleşiginiň netijeleri yglan edildi

The Underwater Photography Guide neşiri her ýyl geçirilýän 14-nji "Ocean Art" suwasty foto bäsleşiginiň ýeňijilerini yglan etdi. Emin agzalary makro suratçylykdan başlap, suwasty sanly sungata çenli dürli ugurlar boýunça iň gowy eserleri saýladylar...