Özbegistanda koronawirusy ýok edýän süýt öndürilip başlandy

  • 15.08.2023 16:53
  • 20k+

Özbegistanyň demirgazyk-günbataryndaky Nukus şäherinde ýerleşýän «Panaev Farms» kompaniýasy koronawirusy ýok edýän süýt önümçiligini ýola goýdy diýip, lenta.ru ýurduň Ýokary bilim, ylym we innowasiýalar ministrliginiň metbugat gullugyna salgylanyp habar berýär.

Bu tehnologiýanyň üstündäki işler 2021-nji ýylda başlanypdy. Taslamany Özbegistanyň Innowasion ösüş agentligi Wena lukmançylyk uniwersiteti bilen bilelikde alyp bardy. Alymlar «Panaev Farms» kompaniýasynyň sygyrlaryna we geçilerine SARS-CoV-2-ä garşy «ZF-UZ-VAC2001» rekombinant özbek-hytaý sanjymyny etdiler. Soňky barlaglar sygyrlara ikinji sanjym edilenden 14 gün soň olaryň süýdünde wirusa garşy antibedenjikleriň emele gelip başlandygyny görkezdi.
Soňra pasterizirlenen süýt öndürmek boýunça synaglar geçirildi. Hünärmenler pasterizirleme işleri geçirilende süýt 62,5 gradusa çenli ýarym sagatlap gyzdyrylsa, onuň wirusa garşy häsiýetleriniň saklanyp galýandygyny ýüze çykardylar. Kompaniýa süýtden başga-da, beýleki immun süýt önümlerini öndürmegi meýilleşdirýär.


29.12.2025 12:40
2.4k+

Şweýsariýaly inženerler jansyz langustinleriň gabyklaryndan robot ýasadylar

Lozanna Federal Politehniki mekdebiniň (EPFL) ýanyndaky CREATE laboratoriýasynyň inženerleri öli langustinleriň ekzoskeletlerini esas hökmünde ulanyp, biogibrid robotlaryny işläp düzdüler. Berk hitinden ybarat bolan bu organiki gurluşlar biologik berkligi we bogun membranalarynyň çeýeligini özünde jemleýän täsin gurluşlary döretmäge mümkinçilik berdi...

29.12.2025 11:56
2.9k+

Britaniýaly alymlar elektromagnit päsgelçilikleriniň 99,97%-ini bökdeýän dury plýonkany oýlap tapdylar

Glazgo uniwersitetiniň alymlary elektromagnit şöhlelenmesiniň 99,97%-den gowragyny yzyna serpikdirip bilýän örän inçe, çeýe we dury nanoplýonkany oýlap tapdylar. Bu material Wi-Fi we 5G signallarynyň täsir edýän şertlerinde geýilýän sensorlaryň, lukmançylyk enjamlarynyň we çeýe displeýleriň bökdençsiz işlemegini üpjün etmek üçin niýetlenendir...

29.12.2025 11:06
2.4k+

Alymlar ýaldyrawuk tomzaklaryň aragatnaşyk ýörelgesinden peýdalanyp, ýerden daşardaky aňy gözlemegi teklip etdiler

Arizona ştatynyň uniwersitetiniň alymlary ýerden daşary aňy gözlemek üçin täze strategiýany hödürlediler. Ol biologik aragatnaşyk ýörelgelerine we pulsarlary (neýtron ýyldyzlaryny) fon hökmünde ulanmaga esaslanýar...

29.12.2025 11:00
2k+

Alymlar beýnä ünsüni jemlemäge kömek edýän gen tapdylar

Rokfeller institutynyň alymlary Nature Neuroscience žurnalynda ünsüň tebigatyna bagyşlanan ylmy işlerini çap etdiler. Gözlegler ünsi jemlemek ukybynyň diňe bir beýnidäki peýdaly signallaryň güýçlenmegine däl, eýsem "fon" işjeňliginiň (beýnidäki artykmaç sesleriň) peselmegine-de baglydygyny görkezýär...