ÝUNESKO-nyň sanawyndaky buzluklaryň üçden bir bölegi 2050-nji ýyla çenli eräp gider

  • 07.11.2022 12:39
  • 12k+

ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyndaky buzluklaryň üçden bir bölegi 2050-nji ýyla çenli eräp gider diýip, guramanyň hasabatynda aýdylýar. Howanyň üýtgemegine garşy  hernäçe çäreleriň görülýändigine garamazdan, Kilimanjaro wulkanyndaky, Dolomit Alplaryndaky, Pireneýlerdäki we ABŞ-daky Ýosemit milli seýilgähindäki buzluklary indi halas etmek başartmaz diýip, onuň awtorlary hasaplaýarlar.

Şol bir wagtda buzluklaryň galan üçden iki bölegini, eger ählumumy maýlama bir ýarym gradus Selsiýadan ýokary galmasa, entek saklap galsa bolar.
ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna jemi 18 600, ýagny dünýädäki her onunjy buzluk girizilendir. Olaryň umumy meýdany — 66 müň inedördül kilometr.
ÝUNESKO-nyň hünärmenleri bu buzluklaryň her ýyl takmynan 58 milliard tonna suwy ýitirýändigini duýdurýarlar. Takmynan şol mukdardaky suwy 12 aýda Ispaniýa we Fransiýa bilelikde ulanýar. Şondan ýaňa deňiz derejesi ýokary galýar, buzluklary süýji suwuň çeşmesi hasaplaýan ýerli ilatyň bolsa onuň gytçylygyndan kösenmegi mümkin.
ÝUNESKO-nyň hemralaryň maglumatlaryna esaslanýan doklady 6-18-nji noýabr aralygynda Müsürde geçjek COP27 klimat sammitiniň öňüsyrasynda çap boldy.


24.03.2026 07:08
4k+

BMG: 2025-nji ýyl soňky 176 ýylyň içinde iň yssy ýyllaryň biri boldy

Bütindünýä Meteorologiýa Guramasynyň hasabatyna görä, 2025-nji ýyl taryhda iň yssy ýyllaryň biri bolup, bu görkeziji boýunça ikinji ýa-da üçünji orunda durýar. Ýer ýüzüniň ortaça temperaturasy senagatdan öňki 1850–1900-nji ýyllar aralygyndaky derejeden takmynan 1,43 dereje ýokary boldy...

23.03.2026 05:25
4.5k+

ABŞ-da mart aýy üçin rekord derejedäki yssy hasaba alyndy

ABŞ-nyň günorta-günbatarynda howanyň temperaturasy adatdan daşary derejä ýetip, ozalky iň ýokary görkezijileri täzeledi. Bilermenler sebitdäki mart aýy üçin rekord derejedäki bu jöwzany global howa üýtgemegi bilen baglanyşdyrýarlar...

22.03.2026 08:18
5.2k+

ÝUNESKO Ortaýer deňzinde sunaminiň ýüze çykyp biljekdigini duýdurdy

ÝUNESKO ýene on ýyl çemesi wagtdan Ortaýer deňzinde sunaminiň ýüze çykmak ähtimallygynyň bardygy hakynda duýduryş berdi. Hünärmenleriň çaklamasyna görä, Fransiýanyň kenarýakalary hem howply zolakda ýerleşýär. Şol sebäpli gurama bu sebiti doly derejede howpsuz hasap etmeýär...

16.03.2026 16:46
8.2k+

Tebigat Ýer şarynyň badyny gowşadýar: gije-gündiziň dowamlylygy uzalýar

Howanyň üýtgemegi Ýeriň aýlanma tizligine täsir edýär we gije-gündiziň dowamlylygynyň artmagyna getirýär. Şeýle netijäni Wena uniwersitetiniň we Sýurih tehnologik institutynyň alymlary öňe sürýär. Olaryň berýän maglumatlaryna görä, häzirki wagtda gije-gündiz her ýüz ýylda, takmynan, 1,33 millisekunt uzalýar...