BSGG: ýurtlaryň 90%-den gowragy pandemiýa sebäpli saglygy goraýyş ulgamynda bökdençlikler bilen ýüzbe-ýüz bolýar

  • 12.02.2022 00:44
  • 9.7k+

Dünýä ýurtlarynyň 90%-den gowragy koronawirus pandemiýasy sebäpli saglygy goraýyş ulgamynda bökdençlikler bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Gürrüň enäniň we çaganyň saglygyny goramak, onkologiýa kesellerinde kömek bermek, gyzzyrmany we gepatiti bejermek, immunlaşdyrma hyzmatlarynda işiň bozulmagy barada gidýär diýlip, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň hasabatynda aýdylýar.

“2021-nji ýylyň ahyrynda geçirilen gözleg ähli sebitlerde we dürli girdejili ýurtlarda saglygy goraýyş ulgamlarynyň koronawirus pandemiýasynyň çynlakaý täsirine sezewar bolýandygyny görkezdi” – diýip, BSGG-niň hünärmenleri belledi. Geçen ýylyň başynda geçirilen şeýle gözlegden soň ýagdaý sähelçe gowulaşdy ýa-da asla gowulaşmady.

Dokladyň awtorlary 129 ýurtdaky, territoriýadaky we sebitdäki ýagdaýy seljerdiler. Döwletleriň 90%-den gowragy esasy saglygy goraýyş ugurlarynda hyzmatlary hödürlemekde bökdençlikleriň dowam edýändigini habar berdi. Bu eneleriň, täze doglan çagalaryň, çagalaryň we ýetginjekleriň saglygyny goramak, sagdyn iýmit, rak kesellerini, psihiki bozulmalary, AIW, gyzzyrmany, inçekeseli, gepatiti bejermek, garry adamlara ideg etmek bilen baglanyşyklydyr. Şeýle-de, BSGG immunlaşdyrma hyzmatyndaky näsazlyklar barada hem habar almagy dowam etdirýär.

Gözlege gatnaşan döwletleriň ýarysyndan gowragynda ilkinji lukmançylyk kömegini almakda kynçylyklaryň bardygy hasaba alyndy. Ýurtlaryň 36%-inde tiz kömek ulaglarynyň işinde, 32%-inde gije-gündizleýin hassahana ulgamynyň işinde, 23%-inde gyssagly hirurgiýa hyzmatlarynda kynçylyklar bar. BSGG koronawirus pandemiýasynyň saglygy goraýyş ulgamynda öňden bar bolan meseleleri hasam güýçlendirendigini we lukmançylyk hyzmatlaryna bolan “islegiň azalmagyna” getirendigini habar berdi.

Şeýle-de bolsa, gözlege laýyklykda ähli ýurtlarda häzirki kynçylyklaryň öňüni almak üçin strategiýalar işlenip düzülýär. Bu lukmançylyk işgärlerini taýýarlamak we telemedisinany ösdürmek üçin mümkinçilikleri giňeltmek ýaly ugurlardyr. Döwletleriň ýarysynda saglygy goraýyş ulgamynda geljekki adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlanmagyň meýilnamalary bar, 70%-inde lukmançylyk üçin goşmaça maliýe serişdeleri bölünip berildi. 


26.02.2026 12:35
4.7k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

16.02.2026 14:19
4k+

Türkmen lukmanlary rak keseliniň öňüni almakda Sloweniýanyň öňdebaryjy tejribesi bilen tanyşdy

Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrliginiň hünärmenlerinden ybarat wekiliýet Sloweniýanyň ýatgynyň boýunjygynyň rak keselini irki anyklaýyş we öňüni alyş boýunça öňdebaryjy tejribesini öwrenmek üçin Lýublýana şäherine tanyşlyk saparyny amala aşyrdy...