BSGG: ýurtlaryň 90%-den gowragy pandemiýa sebäpli saglygy goraýyş ulgamynda bökdençlikler bilen ýüzbe-ýüz bolýar

  • 12.02.2022 00:44
  • 9.7k+

Dünýä ýurtlarynyň 90%-den gowragy koronawirus pandemiýasy sebäpli saglygy goraýyş ulgamynda bökdençlikler bilen ýüzbe-ýüz bolýar. Gürrüň enäniň we çaganyň saglygyny goramak, onkologiýa kesellerinde kömek bermek, gyzzyrmany we gepatiti bejermek, immunlaşdyrma hyzmatlarynda işiň bozulmagy barada gidýär diýlip, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň hasabatynda aýdylýar.

“2021-nji ýylyň ahyrynda geçirilen gözleg ähli sebitlerde we dürli girdejili ýurtlarda saglygy goraýyş ulgamlarynyň koronawirus pandemiýasynyň çynlakaý täsirine sezewar bolýandygyny görkezdi” – diýip, BSGG-niň hünärmenleri belledi. Geçen ýylyň başynda geçirilen şeýle gözlegden soň ýagdaý sähelçe gowulaşdy ýa-da asla gowulaşmady.

Dokladyň awtorlary 129 ýurtdaky, territoriýadaky we sebitdäki ýagdaýy seljerdiler. Döwletleriň 90%-den gowragy esasy saglygy goraýyş ugurlarynda hyzmatlary hödürlemekde bökdençlikleriň dowam edýändigini habar berdi. Bu eneleriň, täze doglan çagalaryň, çagalaryň we ýetginjekleriň saglygyny goramak, sagdyn iýmit, rak kesellerini, psihiki bozulmalary, AIW, gyzzyrmany, inçekeseli, gepatiti bejermek, garry adamlara ideg etmek bilen baglanyşyklydyr. Şeýle-de, BSGG immunlaşdyrma hyzmatyndaky näsazlyklar barada hem habar almagy dowam etdirýär.

Gözlege gatnaşan döwletleriň ýarysyndan gowragynda ilkinji lukmançylyk kömegini almakda kynçylyklaryň bardygy hasaba alyndy. Ýurtlaryň 36%-inde tiz kömek ulaglarynyň işinde, 32%-inde gije-gündizleýin hassahana ulgamynyň işinde, 23%-inde gyssagly hirurgiýa hyzmatlarynda kynçylyklar bar. BSGG koronawirus pandemiýasynyň saglygy goraýyş ulgamynda öňden bar bolan meseleleri hasam güýçlendirendigini we lukmançylyk hyzmatlaryna bolan “islegiň azalmagyna” getirendigini habar berdi.

Şeýle-de bolsa, gözlege laýyklykda ähli ýurtlarda häzirki kynçylyklaryň öňüni almak üçin strategiýalar işlenip düzülýär. Bu lukmançylyk işgärlerini taýýarlamak we telemedisinany ösdürmek üçin mümkinçilikleri giňeltmek ýaly ugurlardyr. Döwletleriň ýarysynda saglygy goraýyş ulgamynda geljekki adatdan daşary ýagdaýlara taýýarlanmagyň meýilnamalary bar, 70%-inde lukmançylyk üçin goşmaça maliýe serişdeleri bölünip berildi. 


14.01.2026 11:06
1.6k+

Google derňewlerden soň gözleg ulgamyndan saglyk üçin howply EA jogaplaryny aýyrdy

Google kompaniýasy The Guardian tarapyndan barlanylandan soň, emeli aň tarapyndan döredilýän gysgaça jogaplaryň (AI Overviews) bir bölegini aýyrdy. Žurnalistler bu jogaplaryň lukmançylyk maglumatlarynda ýalňyşlyklary saklaýandygyny anyklady...

11.01.2026 12:28
2.9k+

Çuwaşiýaly hirurglar galkan şekilli mäziň çişini aýyrmagyň täze we howpsuz usulyny işläp düzdüler

I.N.Ulýanow adyndaky Çuwaş döwlet uniwersitetiniň (ÇDU) hünärmenleri galkan şekilli mäziň zyýansyz çişlerini (kista) aýyrmagyň kämilleşdirilen usulyny oýlap tapdylar we patentlediler. Bu täze usul operasiýa wagtynda ses nerwlerine we galkan şekilli mäziň ýanyndaky ownuk mäzlere zeper ýetme howpuny iň pes derejä düşürýär...

10.01.2026 18:29
1.3k+

ChatGPT-de saglyk baradaky soraglar üçin aýratyn bölüm peýda boldy

OpenAI kompaniýasy ChatGPT-de täze funksiýany – saglyk bilen baglanyşykly soraglar üçin ChatGPT Health ady bilen aýratyn bölümi hödürledi. Bu režimde ulanyjylar has şahsylaşdyrylan jogaplary almak üçin lukmançylyk ýazgylaryny we bedeniň ýagdaýyna gözegçilik ediji programmalary birikdirip bilýär...

10.01.2026 11:15
2.1k+

Her gün 40 mln adam ChatGPT-ä saglyk baradaky soraglar bilen ýüz tutýar

Her gün dünýäde 40 milliondan gowrak adam saglyk barada maglumat almak üçin ChatGPT-ni ulanýar. OpenAI-iň hasabatyna görä, çat-botda ähli habarlaryň 5%-den gowragy lukmançylyk temasy bilen baglanyşykly diýip, Axios neşiri habar berýär...