Ýüze çykarylan iň ýaş planeta Ýupiterden birnäçe esse uly boldy

  • 27.10.2021 00:04
  • 9.4k+

Manoadaky Gawaýi uniwersitetiniň astronomlary iň ýaş planetalaryň birini tapdylar. Ol uzakdaky ýyldyzyň daşyndan aýlanýar. Bu barada “Monthly Notices of the Royal Astronomical Society” žurnalynda neşir edilen makalada aýdylýar diýip, mir24.tv habar berýär.

Ýagny, 2018-nji ýylda Mauna-Kea wulkanynda ýerleşdirilen Subaru teleskopynyň kömegi bilen 2M0437b ekzoplanetasy ilkinji gezek ýüze çykaryldy. Netijede, astronomlar üç ýyllap asman jisiminiň hereketini öwrendiler we onuň, hakykatdanam, ýyldyzyň daşyndan aýlanýandygyny, şeýle-de has uzakdaky kosmos obýekti däldigini anykladylar. 

Mundan başga-da, 2M0437b-niň Ýupiterden birnäçe esse uludygy we onuň ýyldyzy bilen bilelikde bary-ýogy birnäçe million ýyl mundan ozal emele gelendigi anyklandy. Şol sebäpli bu planetada emele geliş wagtynda goýberilen ýylylyk heniz hem saklanýar. Işiň awtorlary planetanyň temperaturasynyň Kilauea wulkanyndan atylyp çykýan lawanyň temperaturasyna meňzeýändigini ýazýarlar. 

Bu planetaly ulgam Ýerden 460-470 ýagtylyk ýyly uzaklykdaky Öküzçe Buludynda ýerleşýär. Bu ýerde ýyldyzlaryň emele geliş prosesi işjeň ýagdaýda bolup geçýär. Alymlaryň gözegçiliklerine görä, 2M0437b Gün bilen Ýeriň arasyndakydan 100 esse uly bolan aralykda ýerleşýän ýyldyzyň daşyndan aýlanýar.

Alymlar kosmos teleskopynyň kömegi bilen 2M0437b-niň atmosferasyndaky gazlary kesgitläp boljakdygyny, şeýle-de asman jisiminiň töwereginde Aý emele getiriji diskiň bardygyny ýa-da ýokdugyny anyklap boljakdygyny bellediler. 


05.02.2026 02:03
2.6k+

Ýupiter «garnyny çekdi»: iň uly planeta ozal hasaplanyşyndan kiçi bolup çykdy

Gün ulgamynyň iň uly planetasy bolan Ýupiter soňky 50 ýylyň dowamynda kabul edilen ölçeglerinden birneme kiçi we polýuslarda has gysby bolup çykdy. Bu netijä Ysraýylyň Weýsman ylmy instituty tarapyndan ýolbaşçylyk edilýän halkara alymlar topary NASA-nyň Juno zondundan alnan maglumatlary seljermek arkaly geldiler...

04.02.2026 16:02
5k+

50 ýyl garaşyldy, ýene bir aý sabyr ediň: Aýa ekipažly uçuş eglenýär

NASA agentligi Aýa ekipažly Artemis II missiýasynyň uçuş wagtyny fewral aýyndan mart aýyna geçirdi. Bu barada agentligiň ýolbaşçysy Jared Aýzekman uçuşyň baş taýýarlyk işleriniň netijeleri boýunça habar berdi. «Şu gün uçuşyň baş taýýarlyk işleri tamamlandy we biz fewraldaky uçuşy marta geçirýäris...

03.02.2026 11:54
2.1k+

Perseverance Marsyň Ýezero kraterinde gadymy kenarýakanyň yzlaryny tapdy

Marsyň Ýezero kraterinde gadymy kenarýaka zolagynyň bardygyny tassyklaýan subutnamalar tapyldy. Bu bolsa planetanyň geçmişde dykyz atmosferasynyň bolandygyny görkezýär. Bu barada Londonyň Imperial kollejiniň alymlary habar berýärler...

02.02.2026 12:09
1.5k+

Emeli aň Marsa baryp ýetdi: NASA ilkinji gezek Perseverance marsahodynyň nawigasiýasynda emeli aň ulandy

2025-nji ýylyň dekabr aýynda Perseverance marsahody Ýezero kraterinde Anthropic kompaniýasynyň Claude uly dil modeli tarapyndan düzülen ugur boýunça takmynan 400 metr ýol geçdi diýip, NASA habar berýär. Bu waka agentligiň planetara roweriniň nawigasiýasy üçin emeli aňyň ulanylan ilkinji ýagdaýy boldy...