Koronawirusyň täze ýaýraýyş faktorlary ýüze çykaryldy

  • 09.02.2021 16:00
  • 27k+

Nikosiýa uniwersitetiniň lukmançylyk mekdebiniň alymlary koronawirus keseliniň esasy ýaýraýyş faktorlaryny ýüze çykarmagy başardylar. Bu barada Cyprus Mail neşirine salgylanyp, csn-tv.ru habar berdi.

Hünärmenler ýokanç bilen keselleme indeksini ulanyp howa täsirini göz öňünde tutup bilýän kompýuter modelini döretdiler. Bu usul koronawirus ýokançlygynyň Parižde, Nýu-Ýorkda we Rio-de-Žaneýroda 2020-nji ýylyň tomsunda ýaýramagy bilen gönüden-göni baglanyşykly epidemiýa maglumatlary babatda ulanyldy.
Geçirilen gözlegleriň netijesinde, wirusyň ýaýramagynda ýeliň, temperaturanyň we howanyň çyglylygynyň möhüm orun eýeländigi anyklanyldy. Şol bir wagtyň özünde, alymlar beýleki bar bolan çaklamalaryň köplenç diňe iki faktory - hassalaryň sagalyş tizligini we wirusyň ýokuşma tizligini göz öňünde tutýandygyny bellediler.
Barlagçylar, alnan maglumatlary göz öňünde tutup, sosial aradaşlyk bilen bagly talaplara täzeden garamagyň zerurdygyny, sebäbi häzirki bar bolan ülňüleriň diňe doly asudalyk şertlerinde ýokançlykdan gorap bilýändigini bellediler.

26.02.2026 12:35
4.7k+

Pes yşyklandyryşda görejiň kiçelmegi köpçülikleýin şowakörlüge getirýär

​XXI asyrda şowakörlügiň köpçülikleýin ýaýramagyny şu wagta çenli köpler ekrana seredilýän wagtyň artmagy — ilki kompýuterler, soňra bolsa smartfonlar we planşetler bilen baglanyşdyrýardylar. Emma täze ylmy barlaglar bu aýdylanlara garşy çykyp, meseläni adamlaryň ýaşaýan ýapyk binalaryna mahsus bolan pes yşyklandyryş şertlerinde gözüň dowamly dartylmagy bilen baglanyşdyrýarlar...

23.02.2026 18:12
5.5k+

Barlagçylar ýetginjekleriň was-waslygyny süýji içgilerden görýärler

Düzüminde şekeriň mukdary ýokary bolan içgiler bilen ýetginjeklerdäki was-waslyk alamatlarynyň arasynda arabaglanyşyk bar. Muny Bornmut uniwersitetiniň we Beýrutdaky Liwan amerikan uniwersitetiniň alymy doktor Karim Halediň ýolbaşçylygyndaky täze barlag ýüze çykardy diýip, Medical Xpress žurnaly habar berýär...

22.02.2026 17:06
2.2k+

Ýaponiýada Parkinson keselini bejerýän ilkinji derman bölekleýin tassyklanyldy

Ýaponiýada Parkinson keselini bejermek üçin induksirlenen plýuripotent sütün öýjükleri (iPS-öýjükleri) esasynda işlenip düzülen derman serişdesini ulanmaga bölekleýin rugsat berildi. Bu barada Kioto uniwersitetiniň ýanyndaky iPS-öýjüklerini barlamak we ulanmak instituty habar berdi...

18.02.2026 15:44
2.7k+

Rumyniýada derman serişdelerine durnukly 5 müňýyllyk bakteriýa tapyldy

Rumyn alymlary Skerişoara gowagyndan häzirkizaman antibiotiklerine durnukly bolan gadymy bakteriýa ştammyny tapdy. Bu tapyndy barada «Frontiers in Microbiology» ylmy žurnalynda habar berilýär. Psychrobacter SC65A...