Alymlar smartfonlaryň ekrany üçin öz-özünden arassalanýan örtügi oýlap tapdylar

  • 01.12.2019 21:01
  • 3.3k+

Alymlar topary smartfonlar üçin öz-özünden arassalanmaga ukyply innowasion örtügi döretdiler.
Alymlar smartfonlaryň ekranyny hapadan we bakteriýadan nädip arassalamalydygy babatdaky meseläni uzak wagt çözüp bilmediler. Olar ekranyň öz düzümine antibakterial serişdeleri goşmakçy boldular, polimer plýonkalary ýelmemekçi boldular. Ýöne hiç biri hem peýda bermedi.
Çykalgany barlagçylaryň halkara topary hödürledi. Olaryň arasynda ITMO Peterburg uniwersitetiniň alymlary hem bardy. Olar öz-özünden hapany itýän we özbaşdak arassalanýan ýörite plýonkany işläp taýýarladylar.
“Ilkinji örtükler biz tarapyndan sink oksidiniň hem-de galaýy oksidiniň esasynda taýýarlanypdy. Biz plýonkanyň berk bolmagy hem-de ýokary derejeli antibakterial alamatlara eýe bolmagy, şonuň bilen birlikde aýnanyň ýüzünde berk saklanmagy üçin, materialyň himiki düzüminiň nädip iş ýüzüne geçirilişini görkezdik” – diýip, himiki ylymlaryň doktory gürrüň berýär.
Adaty bolmadyk plýonkanyň ýogynlygy 200-300 nanometre ýetýär. Organiki goşundylaryň kömegi bilen bolsa ol berk hem-de dykyz bolýar. Bu bolsa telefonyň goşmaça goragyny üpjün edýär.
Şeýle plýonkalaryň önümçiligi beýleki birmeňzeş analoglara garanda, arzan bolýar.
“Ýagtylygyň oňa täsir eden wagtynda organiki birleşmeleri – bakteriýalary, deriň yzyny, barmaklaryň yzlaryny dargadýan işjeň himiki kislorod bölünip çykýar” – diýip ýokary okuw mekdebiniň metbugat gullugynda bellenilýär.
Ýene bir gyzykly zat, alymlaryň açyşlaryny diňe bir smartfonlar üçin däl-de, eýsem lukmançylykda hem ulanmak bolýar.
“Lukmançylykda içki organlaryň ýagdaýyny görmek üçin ýarawsyzyň bedenine goýberilýän süýüm-optiki endoskoplar has giňden ulanylýar. Biz materialymyzy süýüm endoskopynyň ujuna çalmak bilen eksperiment geçirip göreris” – açyşyň awtordaşynyň biri gürrüň berýär.
Netijede, onuň aýtmagyna görä, diňe bir gözegçilik serişdesi emele gelmän, eýsem, serişdeleri, meselem, rak öýjüklerine ýetirmek üçin gurluşlar (olary ýok etmek üçin) hem emele geler.

şu gün 16:51
446

Blue Origin kompaniýasy Ýeri asteroidlerden goramagyň meýilnamasyny işläp düzýär

Blue Origin kompaniýasy NASA we ylmy guramalar bilen hyzmatdaşlykda Ýeri howply asteroidlerden goramak üçin ulgam işläp düzýär. Taslama NEO Hunter diýlip atlandyrylýar. Ol dürli orbitalarda işläp bilýän we 4000 kg çenli enjamlary daşamaga ukyply modul hemra ulgamy bolan Blue Ring platformasyny ulanmaklyga esaslanýar...

şu gün 14:31
882

Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň näbelli 38 görnüşini ýüze çykardy

Alymlar Ýuwaş ummanda janly-jandarlaryň täze 38 görnüşini we täze bolup biljek 28 görnüşini tapdy. Bu barada Nippon Foundation gaznasy we «Nekton» kompaniýasy tarapyndan durmuşa geçirilýän «Ocean Census» taslamasynyň saýtynda habar berilýär...

19.03.2026 20:10
2.7k+

Plastik galyndysyny Parkinson keselini bejermek üçin dermana öwürdiler

Edinburg uniwersitetiniň ylmy barlagçylary PET-plastigini Parkinson keselinde ulanylýan «lewodopa» dermanyna öwürmegiň usulyny işläp düzdi. Tehnologiýanyň beýany «Nature Sustainability» žurnalynda neşir edildi...

18.03.2026 14:50
2.7k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...