Ýüz ýyl bäri ýiten hasaplanyp gelen Galapagos pyşdyly diri bolup çykdy

  • 12.06.2022 16:26
  • 39k+
Ýüz ýyl bäri ýiten hasaplanyp gelen Galapagos pyşdyly diri bolup çykdy

Chelonoidis phantasticus ýa-da «äpet fantastik pyşdyl» Galapagos adalarynda ýaşaýan pyşdylyň görnüşidir, ol 1906-njy ýylda tapylan ýeke-täk nusgasy bilen mälimdi we köpden bäri ölüp gutaran hasaplanyp gelýärdi. Häzirki wagtda ol diri görnüşde tapyldy. Öz dogduk adasy Fernandinanyň şanyna Fernanda diýlip atlandyrylan bu pyşdyl mundan ýüz ýyldanam gowrak öň tapylan görnüşine meňzeş görlen, öz kowmynyň ýeke-täk wekili boldy.

Amerikanyň we Ýewropanyň genetikleri bir asyr töweregi mundan öň şol adadan tapylan nusgadan ezberlik bilen DNK aldylar we Fernanda bilen muzeýdäki pyşdylyň ikisiniň hem şol bir görnüşe degişlidigini hem-de olaryň genetiki taýdan beýleki galapagos pyşdyllaryndan tapawutlydyklaryny tassykladylar. Bu baradaky makala Nature Communication Biology žurnalynda çap boldy.

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr
16.01.2026 15:17
4.8k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar
16.01.2026 15:12
2.8k+

Alymlar uçuşdan soň astronawtlaryň beýnisiniň formasynyň üýtgeýändiginiň üstüni açdylar

Kosmosa uçuş astronawtlaryň bedenine täsir edip, olaryň myşsalarynyň ýitmegine, süňk dykyzlygynyň peselmegine we suwuklyk hem elektrolit deňagramlylygynyň bozulmagyna getirýär. Emma bu-da hemmesi däl. Alymlar mikrograwitasiýanyň täsirlerini öwrenenlerinden soň, älem giňişligine uçuşyň astronawtlaryň beýnisiniň gurluşyna täsir edýändigini-de anykladylar...

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär
14.01.2026 10:20
2.4k+

Beýni bize hakyky däl-de, özüne oňaýly bolan görnüşi görkezýär

Beýni diňe duýgy organlaryndan duýduryşlary kabul etmeýär, ol olary mazaly işläp, üstüni ýetirýär we bolup geçýän zatlaryň aýdyň we oňaýly keşbini döredýär. Alymlaryň gelen bu netijesi «Nature Neuroscience» žurnalynda çap edildi...

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler
11.01.2026 20:28
8.4k+

Liftde näme üçin dymylýar: alymlar ýapyk ýerde oňaýsyzlygyň sebäbini öwrendiler

Liftde nätanyş adamlaryň arasyndaky dymyşlyk şäher gurşawynda mejbury ýakynlyk şertlerine uýgunlaşdyrylan sosial gatnaşyklaryň aýratyn görnüşidir. Perm milli gözleg politehniki uniwersitetinden (RF) alym W.A. Botalow sosiologiýanyň we psihologiýanyň klassyk nazaryýetlerine esaslanyp, bu hadysanyň sebäplerini öwrendi...