Alymlar ilkinji gezek ysmaz adamyň pikirlerini okamagy başardylar

  • 01.08.2021 20:34
  • 9.5k+

Amerikaly ylmy barlagçylar ysmaz adamyň beýni tolkunlaryny söz düzümlerine öwrüp bilýän newroprostezi döretdiler. Şeýlelik bilen olar näsag bilen üstünlikli aragatnaşyk gurmagy başardylar. Bu barada ferra.ru habar berdi.

Barlagçylar munuň möhüm tehnologiki ädimdigini aýdýarlar. Şeýle mümkinçilikli enjam özleri gürläp bilmeýän adamlara «ses berip» biler.
Ylmy barlaga 20 ýaşyndaka insult bolan 36 ýaşly bir adam gatnaşdy. Insult sebäpli onda anartriýa keseli döredi we ol şondan soň düşnükli gürläp bilmedi. Şol bir wagtyň özünde, onda akyl (kognitiw) funksiýalary saklanyp galypdyr.
Ilki bilen alymlar syrkawyň 50 sözünden ybarat bir sözlük döretdiler. Munuň özi hassanyň aragatnaşyk üçin öz myşsalaryny ulanyp bilýändigi sebäpli mümkin boldy. Soňra bolsa onuň beýnisine elektrodlar goýuldy. Soňky birnäçe aýyň dowamynda ylmy barlagçylar hassanyň şol 50 sözi aýtjak bolandaky nerw işjeňligini hasaba aldylar. Alnan maglumatlary gaýtadan işlemekde emeli intellekt algoritmi ulanyldy.
Netijede, ulgam minutda takyklygy ortaça 75% bolan 18 söze çenli kodlamagyň hötdesinden geldi we alymlar hassa bilen aragatnaşyk saklamagy başardylar.


26.11.2025 11:15
2k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
1.9k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...

24.11.2025 13:51
6.5k+

Alymlar Santorinidäki 25 müňden gowrak ýertitremäniň sebäbini anyklady

Şu ýylyň başynda Santorini grek adasynda köpüsiniň ululygy 5 baldan geçýän onlarça müň ýertitreme bolup geçdi. Indi birnäçe aýdan soň alymlar bu hadysanyň sebäbini anyklady – ol magmanyň, ýagny erän dag jynsynyň ýerasty hereketi boldy diýip, Bi-bi-si habar berýär...

24.11.2025 13:43
3.7k+

Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi

21-22-nji noýabrda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi. Bilim ministrligi tarapynda guralan bu bäsleşige Türkmenistanyň dürli künjeginden ýaşlaryň 300-e golaýy öz taýýarlan robotlary bilen gatnaşdy...