Alymlar ilkinji gezek ysmaz adamyň pikirlerini okamagy başardylar

  • 01.08.2021 20:34
  • 9.6k+

Amerikaly ylmy barlagçylar ysmaz adamyň beýni tolkunlaryny söz düzümlerine öwrüp bilýän newroprostezi döretdiler. Şeýlelik bilen olar näsag bilen üstünlikli aragatnaşyk gurmagy başardylar. Bu barada ferra.ru habar berdi.

Barlagçylar munuň möhüm tehnologiki ädimdigini aýdýarlar. Şeýle mümkinçilikli enjam özleri gürläp bilmeýän adamlara «ses berip» biler.
Ylmy barlaga 20 ýaşyndaka insult bolan 36 ýaşly bir adam gatnaşdy. Insult sebäpli onda anartriýa keseli döredi we ol şondan soň düşnükli gürläp bilmedi. Şol bir wagtyň özünde, onda akyl (kognitiw) funksiýalary saklanyp galypdyr.
Ilki bilen alymlar syrkawyň 50 sözünden ybarat bir sözlük döretdiler. Munuň özi hassanyň aragatnaşyk üçin öz myşsalaryny ulanyp bilýändigi sebäpli mümkin boldy. Soňra bolsa onuň beýnisine elektrodlar goýuldy. Soňky birnäçe aýyň dowamynda ylmy barlagçylar hassanyň şol 50 sözi aýtjak bolandaky nerw işjeňligini hasaba aldylar. Alnan maglumatlary gaýtadan işlemekde emeli intellekt algoritmi ulanyldy.
Netijede, ulgam minutda takyklygy ortaça 75% bolan 18 söze çenli kodlamagyň hötdesinden geldi we alymlar hassa bilen aragatnaşyk saklamagy başardylar.


düýn 16:06
3.6k+

Alymlar 2 mln ýyl ozal ýaşan «başarnykly adamy» doly suratlandyryp bildi

Paleoantropologlar Homo habilis-iň (başarnykly adam) iň doly skeleti barada gürrüň berdi. Homo urugynyň iň irki wekilleriniň biri bolan bu görnüş 2 million ýyldan gowrak ozal ýaşapdyr. Ol awstralopitekler bilen adamlaryň has giçki ata-babalarynyň – Homo erectus-yň (göni ýöreýän adam) anatomiki aýratynlyklaryny özünde birleşdiripdir...

düýn 15:22
3.4k+

Gadymky möjegiň iýmit galyndylary 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň DNK-syny öwrenmäge kömek etdi

Alymlar Sibir doňaklygynda gatap galan möjegiň aşgazanyndan tapylan et bölegini öwrenmek arkaly, takmynan 14,000 ýyl mundan ozal ýaşan tüýli kerkiň genomyny täzeden dikeltdiler. Iki aýlyk möjek çagasynyň zepersiz saklanan galyndylary 2011-nji ýylda Sibiriň demirgazyk-gündogaryndaky Tumat obasynyň golaýynda tapylypdy...

düýn 15:13
2k+

Tirannozawrlaryň ösüşi 40 ýyl dowam edipdir

Ýyrtyjylaryň daşlaşan süňklerini öwrenmek boýunça şu wagta çenli geçirilen iň uly seljermeden soň paleontologlar tirannozawrlaryň doglandan soň 40 ýyl töweregi ösmegi dowam etdirendikleri barada netijä geldiler diýip, TASS-yň habarynda aýdylýar...

16.01.2026 15:17
5.2k+

Ýeriň iň gadymy derýasy tapyldy: ol dinozawrlar döwründen hem öň akypdyr

Alymlar Ýeriň iň gadymy derýasyny tapdylar. Live Science žurnalynyň maglumatyna görä, ol Awstraliýadaky Finke derýasy bolup çykdy. Arizona uniwersitetiniň geomorfology Wiktor Beýker bu derýa ulgamynyň ýaşynyň 300 bilen 400 million ýyl aralygyndadygyny, munuň bolsa onuň dinozawrlardan hem gadymydygyny aňladýandygyny aýdýar...