Nemes we fin alymlary uglerodyň täze görnüşini tapdylar

  • 25.05.2021 12:00
  • 4.3k+

Germaniýanyň Marburg uniwersitetiniň we Finlýandiýanyň Aalto uniwersitetiniň ylmy barlagçylary uglerodyň täze görnüşini tapdylar. Onuň galyňlygy bir atoma barabar diýip, Interfax habar berdi.

"Uglerod ulgamy edil grafen ýaly bir atom galyňlykda, ýöne tertipli gözenegi emele getirýän kwadratlardan, altyburçluklardan we sekizburçluklardan ybarat. Olar ýokary mümkinçilikli skanirleýän zond mikroskopiýasy arkaly toruň özboluşly gurluşyny tassykladylar we olaryň elektroniki häsiýetleriniň grafeniňkiden has tapawutlydygyny anykladylar"-diýlip, habarda aýdylýar.

Ýarymgeçiriji bolan grafende her uglerod atomy ýene üç atom bilen baglanyşyp, altyburçly balary öýjügini emele getirýär. Grafenden we uglerodyň beýleki görnüşlerinden tapawutlylykda, täze material diýlip atlandyrylýan bifenilen tor metalyň häsiýetlerine eýedir.


26.11.2025 11:15
2k+

Türkmen alymlary alunitiň, tozganyň we rozmariniň binýadynda fitomineral bejeriş gelini işläp taýýarladylar

Türkmenistanyň Maliýe we ykdysadyýet ministrliginiň Intellektual eýeçilik boýunça döwlet gullugy «Alunitiň, tozganyň (Taraxacum officinale) we rozmariniň (Rosmarinus officinalis) fitomineral bejeriş geli» atly işläp taýýarlamak tehnologiýasyna awtorlyk hukugyny bellige aldy...

26.11.2025 10:04
1.9k+

Garaharsaň hatda adatdan daşary kosmos şertlerinde-de ýaşaýşa ukyply bolup çykdy

Physcomitrium patens garaharsaň (moh) görnüşiniň sporalary Halkara kosmos stansiýasynyň daşynda dokuz aý bolandan soň hem ýaşaýşa ukyply bolup galdy. Kosmosda wagty olar wakuuma, temperatura üýtgemelerine, mikrograwitasiýa, ultrabenewşe şöhlelerine we kosmos radiasiýasyna sezewar boldy diýlip, iScience žurnalyndaky täze makalada aýdylýar...

24.11.2025 13:51
6.5k+

Alymlar Santorinidäki 25 müňden gowrak ýertitremäniň sebäbini anyklady

Şu ýylyň başynda Santorini grek adasynda köpüsiniň ululygy 5 baldan geçýän onlarça müň ýertitreme bolup geçdi. Indi birnäçe aýdan soň alymlar bu hadysanyň sebäbini anyklady – ol magmanyň, ýagny erän dag jynsynyň ýerasty hereketi boldy diýip, Bi-bi-si habar berýär...

24.11.2025 13:43
3.7k+

Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi

21-22-nji noýabrda Ýagşygeldi Kakaýew adyndaky Halkara nebit we gaz uniwersitetinde ýaşlaryň arasynda robot tehnikasy boýunça bäsleşik geçirildi. Bilim ministrligi tarapynda guralan bu bäsleşige Türkmenistanyň dürli künjeginden ýaşlaryň 300-e golaýy öz taýýarlan robotlary bilen gatnaşdy...