Tozgajyk COVID-19-yň soňuna çykyp biler

  • 15.07.2020 12:38
  • 36k+

Gollandiýanyň Açyk uniwersitetiniň we Erazmus lukmançylyk merkeziniň alymlary howada tozganyň peýda bolmagynyň hem-de grip ýokuşma sanynyň çalt azalmagynyň arasyndaky baglanyşygy açyp görkezýän makalanyň deslapky neşirini çap etdiler. Olar bu tendensiýanyň täze koronawirusa hem degişlidigine ynanýarlar. Bu barada iz.ru habar berýär.

Barlagçylar Gollandiýada 2016–2020-nji ýyllar aralygynda gripiň we tozanyň ýagdaýyny, şeýle hem COVID-19-yň ýaýraýşyny deňeşdirip gördüler. Tozganyň peýda bolmagy bilen Günüň işjeňleşmeginiň sazlaşygy baradaky maglumatlar dümew ýaly epidemiýalaryň, şol sanda koronawirusyň möwsümleýinligini görkezip biler diýen netijä geldiler.
Howada köp mukdarda tozganyň peýda bolmagy, wirusy öz içine alýan mikrodroplaryň birleşmegine sebäp bolup bilýär, bu bolsa onuň ýaýramagyny haýalladýar diýip, Moskwanyň Fizika we Tehnologiýa Institutynyň biofizika kafedrasynyň dosenti Oleg Batişýew «Известия» üçin eden çykyşynda aýtdy.
"Beýleki tarapdan seredeniňde, gülleme hadysasy howanyň we gün işjeňliginiň belli bir temperaturasynda başlaýar, bu hem wirusa täsir edýär, ýagny ýokary temperatura we ultramelewşe şöhle wiruslaryň ýaýramagyny gowşadýar. Şonuň üçin hem munuň ýönekeý bir tötänlik bolaýmagy hem ähtimal" - diýip, Batişew belleýär.
Neşiriň awtorlarynyň özleri, öz nusgalaryna görä, SARS-CoV-2 dümewiň beýleki wiruslary bilen bilelikde, demirgazyk ýarym şarda tozga möwsüminiň tamamlanýan döwründe - güýzde we gyşda has işjeň bolup biljekdigini öňe sürýärler.

10.03.2026 19:18
7k+

Alymlar adaty şpris bilen organizme goýberip bolýan «kiçijik bagyrlary» döretdi

Gepatit B we C ýaly bagyr keselleri, köplenç, bagyr ýetmezçiligine getirýär we bu ýagdaýda ýeke-täk çykalga transplantasiýa bolýar. Ýöne donor organlarynyň ýetmezçilik etmegi netijesinde köp hassalar saglyk ýagdaýy sebäpli hatda operasiýa garaşýanlaryň sanawyna-da girip bilmeýär...

10.03.2026 10:33
5.6k+

Aşgazanasty mäziň düwnük keselini dermanlara boýun egdirmegiň ýoly tapyldy

Alymlar aşgazanasty mäziň ragynyň himiýaterapiýa garşy durnukly bolmagyna kömek edýän mehanizmi anykladylar. Geçirilen barlaglar belli bir genetik üýtgeşmeleriň täsirinde çişiň has agressiw ýagdaýa geçip bilýändigini görkezdi...

09.03.2026 17:03
1.3k+

Alymlar Rett sindromyny bejermegiň has ygtybarly usulyny tapdylar

Amerikaly molekulýar biologlar Rett sindromyna sezewar bolanlaryň beýni öýjüklerinde MECP2 belogynyň işlenip çykarylyşyny takmynan 60% ýokarlandyrýan täze bejeriş usulynyň nusgasyny işläp düzdüler. TASS agentliginiň Beýlor lukmançylyk kollejiniň metbugat gullugyna salgylanyp berýän habaryna görä, bu açyş käbir genetik bejergilere garanyňda has ygtybarly we howpsuz bolar...

09.03.2026 15:18
2k+

Alymlar şokoladdan dermanlyk ähmiýeti ýokary bolan bal ýasadylar

Braziliýaly alymlar antioksidantlara baý bolan täze bir önümi — şokoladly baly döretdiler. Bu täsin iýmitiň esasy düzümi şokolad önümçiliginiň galyndysy bolan kakao gabyklaryndan emele gelýär. Science Daily žurnalynda...