Ylmy gözlegçiler signal boýunça öz-özüni ýok etmäge ukyply bolan täsin plastigi döretdi. Olar materialyň içine dürli funksiýaly iki fermenti öndürmek üçin genetik taýdan üýtgedilen Bacillus subtilis bakteriýasynyň sporalaryny ýerleşdirdi diýip, Interesting Engineering habar berýär.
Birinji ferment uzyn polimer zynjyrlaryny gysga böleklere bölýär, ikinjisi bolsa bu bölekleri monomerlere çenli dargadýar. Başgaça aýdylanda, plastigi dolulygyna düzüm böleklerine «sökýär».
Esas hökmünde 3D-çap we käbir lukmançylyk önümleri üçin giňden ulanylýan polikaprolakton alyndy. Bakteriýa sporalary ukuda wagty, plastik özüni adaty alyp barýar: berkligini we görnüşini saklaýar. Emma sporalary «oýandyrsaň» — tejribe wagtynda munuň üçin 50°C töweregi temperaturadaky iýmitlendiriji gurşaw ulanyldy — bakteriýalar gurluşy dargadyp başlaýar. Netijede, bary-ýogy alty günüň dowamynda material dolulygyna dargap ýok bolýar.
Bu tehnologiýanyň esasy artykmaçlygy, dargama mikroplastik emele gelmezden bolup geçýär. Fermentler yzygiderli işleýär we prosesi ahyryna çenli ýetirýär, ýagny materialy ownuk we durnukly böleklere bölmän, eýsem düýpden ýok edýär. Awtorlaryň pikiriçe, bu usul plastik hapalanmasyna garşy göreşde täze gural bolup biler. Hususan-da, galyndylaryň agramly böleginiň düşýän ýeri bolan suw gurşawynda amatly we howpsuz işjeňleşdiriş mehanizmini amala aşyrmak başartsa, bu has-da ähmiýetli bolar.
Mysal hökmünde görkezmek üçin alymlar bu materialdan çeýe we dakylýan elektrod ýasady: ol elektromiografik signallary takyk kabul etdi, soňra bolsa, takmynan, iki hepdäniň dowamynda dolulygyna dargady.
