Edinburg uniwersitetiniň ylmy barlagçylary PET-plastigini Parkinson keselinde ulanylýan «lewodopa» dermanyna öwürmegiň usulyny işläp düzdi. Tehnologiýanyň beýany «Nature Sustainability» žurnalynda neşir edildi.
Bu amal plastigiň tereftal turşusyna çenli bölünmegi bilen başlanýar. Soňra bolsa bu madda genetikasy üýtgedilen içege taýajygy bakteriýalary üçin iýmit çeşmesi hökmünde ulanylýar. Mikroorganizmleriň içinde birnäçe biohimiki reaksiýalar bolup geçýär we netijede «lewodopa» emele gelýär.
Alymlaryň çaklamalaryna görä, dünýäde her ýyl, takmynan, 50 million tonna PET-plastigi öndürilýär we onuň ep-esli bölegi gaýtadan işlenilmeýär. Täze çemeleşme galyndylary çig mal hökmünde ulanmaga mümkinçilik berýär.
Bu usul gazylyp alynýan tebigy baýlyklary talap etmeýär we himiki maddalaryň ulanylyşyny azaldýar. Bu işläp düzme «ýokary derejeli gaýtadan işleme» toparyna degişli bolup, onda galyndylar has gymmatly önümlere öwrülýär.
Häzirlikçe tehnologiýa barlaghana şertlerinde synag edildi. Indiki tapgyrda alymlar bu amalyň netijeliligini ýokarlandyrmagy we çykdajylary azaltmagy maksat edinýär.
