Fransiýanyň CNRS we INSERM ylmy-barlag edaralarynyň, şeýle-de Monpelýe uniwersitetiniň alymlary ylymda täze sahypa açan üýtgeşik tejribe geçirdiler. Tejribede dünýäniň iň çydamly jandary hasaplanylýan suw aýylarynyň (tihohodkalaryň) geni Caenorhabditis elegans diýlip atlandyrylýan gurçuklaryň genomyna göçürildi we netijede olaryň ömür dowamlylygyny artdyrmak başartdy.
Science Advance žurnalynda çap edilen bu barlaga görä, suw aýylaryndan alnan gen DNK-ny zeperlenmelerden goraýan Dsup belogyny işläp çykarýar. Şunlukda bu gen goşulan gurçuklar kadaly ösmegini, hereketlerini hem-de köpelmek ukybyny saklap, rentgen şöhlelerine we oksidleşme stresine garşy adatdan daşary durnuklylyk görkezýärler.
Dsup belogynyň işleýiş aýratynlygy onuň öýjükleriň adaty goranyş ýollaryny ulanmazdan, göni erkin radikallaryň derejesini peseltmegidir, şeýle hem bu belok mitohondriýalaryň kislorod sarp edişini azaldyp, madda çalşygyny usullylyk bilen sazlaýar.
Täsin ylmy tejribäniň esasy ähmiýeti bolsa, taryhda ilkinji gezek bir görnüşiň «ölmezlik geniniň» başga bir görnüşe geçirilip, hiç hili zyýanly täsir döretmezden ömri uzaltmagydyr. Alymlar tarapyndan tapylan bu täze we adaty däl usul, gelejekde adamlary güýçli radiasiýadan goramakda, meselem, bejergi maksatly şöhle terapiýasy wagtynda ýa-da uzak möhletli kosmos syýahatlarynda ulanylyp bilinjek tehnologiýalaryň döredilmegine ýol açýar.
