Üstýurt düzlüginde möýüň täze görnüşi tapyldy: Karakumosa ustyurtica

  • 06.03.2026 16:26
  • 6.6k+

Özbegistanyň Garagalpagystan böleginde, Üstýurt düzlüginiň gündogarynda ylym üçin nätanyş bolan täze möý görnüşi ýüze çykaryldy. Möjek-möýler maşgalasyna degişli bolan bu täze görnüş baradaky maglumatlar Arachnology halkara ylmy žurnalynda neşir edildi. Ylmy dünýäsine täze goşulan bu möýe Karakumosa ustyurtica diýlip at berildi.

Görnüşiň adyndaky «Karakum» sözi onuň Garagum çöllügine degişlidigini äşgär edýär. Bu ýöne ýerden däl. Çünki 2020-nji ýylda alymlar Dmitriý Logunow we Aleksandr Ponomarýow tarapyndan bu urugyň ilkinji nusgalyk görnüşi (Karakumosa repetek) hut şol ýerden tapylypdy. Şeýlelikde möjek-möýleriň bu toparynyň Merkezi Aziýanyň çöllerine mahsus bolany üçin, tutuş urugyň adyna sebitiň geografik ýerleşişi berkidildi. Bellemeli tarapy, ozal Türkmenistanyň çäklerinde hem bu urugyň başga-da birnäçe görnüşlerine (Karakumosa badkhyzica we Karakumosa turanica) duş gelnipdi.

Üstýurtdan tapylan täze nusga 2025-nji ýylyň iýul aýynda ýygnaldy. Onuň morfologik we taksonomik aýratynlyklary Horezm Mamun akademiýasynyň doktoranty M.Bektursunowa tarapyndan professor I.Abdullaýewiň we Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň alymy Dmitriý Logunowyň gatnaşmagynda düýpli öwrenildi.

Bu täze tapyndydan soň, «Karakumosa» urugyna degişli mälim bolan görnüşleriň sany 19-a ýetdi. Alymlar bu açyşyň sebitiň haýwanat dünýäsini we Özbegistanyň biologik köpdürlüligini has giňişleýin öwrenmekde möhüm ädimdigini belleýärler.


düýn 14:26
4k+

Türkmenistanyň alymlary gowaçanyň täze «Daşoguz-11» we «Daşoguz-12» görnüşlerini synagdan geçirýär

Ylmy-barlag pagtaçylyk institutynyň Daşoguz şahamçasynyň alymlary sebitiň şertlerine uýgunlaşdyrylan gowaçanyň täze görnüşlerini döretmegiň üstünde işleýär. Şu ýyl synag üçin «Daşoguz-11» we «Daşoguz-12»......

13.04.2026 16:09
1.2k+

Bennu asteroidinde çylşyrymly himiki «adajyklar» ýüze çykaryldy

Bennu asteroidinden alnan nusgalarda organiki maddalaryň we minerallaryň deňölçegsiz paýlanyşy ýüze çykaryldy, olar özboluşly himiki «adajyklary» emele getirýärler. Bu açyş irki asteroidlerdäki suwuk suwuň......

13.04.2026 16:04
825

Neýron ulgamy öýjükdäki belok baglanyşyklaryny 95% takyklyk bilen öňünden aýtmagy öwrendi

“Ýokary ykdysadyýet mekdebi” milli ylmy-barlag uniwersitetiniň alymlary beloklaryň biri-biri bilen özara täsirleşjekdigini 95% takyklyk bilen çaklaýan GSMFormer-PPI modelini işläp düzdüler. Bu işläp düzme......

13.04.2026 11:01
1.6k+

Iň "arassa": astronomlar rekord derejede pes elementli ýyldyz tapdylar

Çikago uniwersitetiniň talyplarynyň topary agyr elementleriň rekord derejede az mukdaryna eýe bolan SDSS J0715-7334 ýyldyzyny tapdylar. Bu şu wagta çenli belli bolan iň “arassa” ýyldyzdyr....