Üstýurt düzlüginde möýüň täze görnüşi tapyldy: Karakumosa ustyurtica

  • 06.03.2026 16:26
  • 6.7k+

Özbegistanyň Garagalpagystan böleginde, Üstýurt düzlüginiň gündogarynda ylym üçin nätanyş bolan täze möý görnüşi ýüze çykaryldy. Möjek-möýler maşgalasyna degişli bolan bu täze görnüş baradaky maglumatlar Arachnology halkara ylmy žurnalynda neşir edildi. Ylmy dünýäsine täze goşulan bu möýe Karakumosa ustyurtica diýlip at berildi.

Görnüşiň adyndaky «Karakum» sözi onuň Garagum çöllügine degişlidigini äşgär edýär. Bu ýöne ýerden däl. Çünki 2020-nji ýylda alymlar Dmitriý Logunow we Aleksandr Ponomarýow tarapyndan bu urugyň ilkinji nusgalyk görnüşi (Karakumosa repetek) hut şol ýerden tapylypdy. Şeýlelikde möjek-möýleriň bu toparynyň Merkezi Aziýanyň çöllerine mahsus bolany üçin, tutuş urugyň adyna sebitiň geografik ýerleşişi berkidildi. Bellemeli tarapy, ozal Türkmenistanyň çäklerinde hem bu urugyň başga-da birnäçe görnüşlerine (Karakumosa badkhyzica we Karakumosa turanica) duş gelnipdi.

Üstýurtdan tapylan täze nusga 2025-nji ýylyň iýul aýynda ýygnaldy. Onuň morfologik we taksonomik aýratynlyklary Horezm Mamun akademiýasynyň doktoranty M.Bektursunowa tarapyndan professor I.Abdullaýewiň we Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň alymy Dmitriý Logunowyň gatnaşmagynda düýpli öwrenildi.

Bu täze tapyndydan soň, «Karakumosa» urugyna degişli mälim bolan görnüşleriň sany 19-a ýetdi. Alymlar bu açyşyň sebitiň haýwanat dünýäsini we Özbegistanyň biologik köpdürlüligini has giňişleýin öwrenmekde möhüm ädimdigini belleýärler.


düýn 14:09
1.2k+

Alymlar dinozawrlaryň peýda bolan wagtyny 10 mln ýyl öňe süýşürdi

ABŞ-dan paleontologlar dinozawrlaryň Ýer ýüzünde öňki çaklanylandan 10 million ýyl ir peýda bolan bolmagynyň mümkindigi baradaky netijä geldi. Geçirilen barlaglara görä, olaryň gelip çykyşy 250–240 million ýyl......

07.05.2026 14:36
3.3k+

Alymlar Hytaýda dinozawryň täze görnüşini ýüze çykardy

Paleontologlar dinozawryň täze görnüşini anyklady. Xiangyunloong fengming diýlip atlandyrylan bu dinozawr, takmynan, 190 million ýyl ozal häzirki Hytaýyň çäklerinde ýaşapdyr. Tapylan galyndy uzyn boýunly......

07.05.2026 11:10
4.4k+

«Terminator-2» filmindäki ýaly: böleklenip, ýene-de täzeden ýygnalýan materiallar döredildi

Boulderdäki Kolorado uniwersitetiniň hünärmenleri ýelim ýa-da himiki serişdeleri ulanmazdan, böleklenip we täzeden ýygnalyp bilýän robotlar we konstruksiýalar üçin täze tehnologiýany oýlap tapdylar....

07.05.2026 11:07
5.4k+

Ylmy barlag erkekleriň we zenanlaryň haýsy ugra has ýykgyn edýändigini aýdyňlaşdyrdy

Journal of Intelligence neşirinde çap edilen täze barlag zenanlaryň STEM ugurlarynda (ylym, tehnologiýa, inženerçilik we matematika) näme üçin azdyklaryny düşündirýän täze garaýyşlary hödürleýär. Onda köne......