Üstýurt düzlüginde möýüň täze görnüşi tapyldy: Karakumosa ustyurtica

  • 06.03.2026 16:26
  • 6.7k+

Özbegistanyň Garagalpagystan böleginde, Üstýurt düzlüginiň gündogarynda ylym üçin nätanyş bolan täze möý görnüşi ýüze çykaryldy. Möjek-möýler maşgalasyna degişli bolan bu täze görnüş baradaky maglumatlar Arachnology halkara ylmy žurnalynda neşir edildi. Ylmy dünýäsine täze goşulan bu möýe Karakumosa ustyurtica diýlip at berildi.

Görnüşiň adyndaky «Karakum» sözi onuň Garagum çöllügine degişlidigini äşgär edýär. Bu ýöne ýerden däl. Çünki 2020-nji ýylda alymlar Dmitriý Logunow we Aleksandr Ponomarýow tarapyndan bu urugyň ilkinji nusgalyk görnüşi (Karakumosa repetek) hut şol ýerden tapylypdy. Şeýlelikde möjek-möýleriň bu toparynyň Merkezi Aziýanyň çöllerine mahsus bolany üçin, tutuş urugyň adyna sebitiň geografik ýerleşişi berkidildi. Bellemeli tarapy, ozal Türkmenistanyň çäklerinde hem bu urugyň başga-da birnäçe görnüşlerine (Karakumosa badkhyzica we Karakumosa turanica) duş gelnipdi.

Üstýurtdan tapylan täze nusga 2025-nji ýylyň iýul aýynda ýygnaldy. Onuň morfologik we taksonomik aýratynlyklary Horezm Mamun akademiýasynyň doktoranty M.Bektursunowa tarapyndan professor I.Abdullaýewiň we Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň alymy Dmitriý Logunowyň gatnaşmagynda düýpli öwrenildi.

Bu täze tapyndydan soň, «Karakumosa» urugyna degişli mälim bolan görnüşleriň sany 19-a ýetdi. Alymlar bu açyşyň sebitiň haýwanat dünýäsini we Özbegistanyň biologik köpdürlüligini has giňişleýin öwrenmekde möhüm ädimdigini belleýärler.


şu gün 13:26
704

Ýapon alymlary ýeke-täk atoma esaslanýan kwant kamerasyny döretdiler

Ýaponiýaly fizikler kwant mikroskopunyň esasy hökmünde ýeke-täk rubidiý atomyny ulanýan täze wizualizasiýa usulyny işläp düzdüler. Ýaponiýanyň Döwlet tebigy ylymlar institutynyň habar bermegine görä, «atom......

şu gün 13:04
2.3k+

Fizikler altynyň «ebedi lowurdysynyň» syryny açdy we ony soldurmagyň usulyny tapdy

Altynyň ony naýbaşy şaý-sep metalyna öwürýän himiki passiwligi uzak wagtlaryň dowamynda ylym üçin syr bolup galdy. Tuleýn uniwersitetiniň (ABŞ) alymlar topary ilkinji gezek altynyň okislenmäge bolan täsin......

düýn 00:14
2.1k+

Gün işjeňligi kosmos galyndylarynyň orbitadan çykmagyny çaltlaşdyrýar

Alymlar Günüň işjeňliginiň artmagynyň, atmosferanyň ýokarky gatlaklarynyň giňelmegi sebäpli, kosmos galyndylarynyň Ýeriň orbitasyndan çykmagyny çaltlaşdyrýandygy barada netijä geldiler....

29.05.2026 23:08
3.4k+

Alymlar howanyň hapalanmagy bilen bedende ýagyň toplanmagynyň arasynda baglanyşyk tapdylar

Ispan alymlarynyň topary uzak wagtlap hapa howanyň täsiri astynda bolmagyň adamlarda ýagyň toplanmagyna we myşsa massasynyň kemelmegine sebäp bolup biljekdigini anyklady. Bu barada earth.com neşiri habar......