Üns hem beremzok: älem Ýere her gün tonnalap asman jisimlerini «sepeleýär»

  • 06.02.2026 07:37
  • 5.1k+

Her gün Ýere tonnalarça kosmos tozany — kometalaryň, asteroidleriň we Gün ulgamynyň gadymy materiallarynyň ownujak galyndylary «dökülýär». Alymlaryň çaklamalaryna görä, atmosfera her gün şeýle tozanyň 40–100 tonnasy ýaýraýar, şonuň 14–60 tonnasy bolsa Ýeriň üstüne çökýär. Bu edil, gökden ýere birnäçe ýük awtoulagynyň çäge agdaryp durşuna çalymdaşdyr.
Ýogsa-da biz näme üçin olary görmeýäris? Sebäbi, bölejikleriň köpüsi adamyň saç taryndan-da inçedir. Olar örän uly tizlik bilen (sagatda 72 km-e çenli) uçýarlar we atmosferanyň ýokarky gatlaklarynda ýanyp, «meteor tütünini» — metallaryň nano-bölejikleriniň gatlagyny emele getirýärler. Ýeriň üstüne çenli ýetip bilýänleri bolsa, tutuş planeta dargap gidýärler we örän haýal ýagdaýda — sekuntda millimetriň bölejiginiň tizliginde çökýärler.
Netijede, Ýeriň her bir kwadrat metrine günde takmynan 0,00008 g tozan düşýär. Hatda tutuş ömrüniň dowamynda hem bir adamyň paýyna adaty ýer tozanynyň millionlarça tonnasy bilen garyşan kosmos tozanynyň diňe birnäçe gramjygy düşýär.
Diýmek, biz milliardlarça ýyllardan bäri dowam edip gelýän göze görünmeýän  «ýyldyz ýagşynyň» astynda ýaşaýarys we ony hiç hili  duýmaýarys.


23.02.2026 02:55
5.5k+

Alymlar Günüň ýüzünde tegmil tapanoklar: 2021-nji ýyldan bäri birinji gezek

Häzirki wagtda Günüň Ýere öwrülen tarapynda hiç hili tegmil görünmeýär diýip, Russiýanyň Ylymlar akademiýasynyň Kosmos barlaglary institutynyň Gün astronomiýasy laboratoriýasy habar berdi. «Häzirki pursatda Günüň ýüzünde hatda iň kiçijik tegmil hem görünmeýär...

22.02.2026 16:59
2.5k+

Aýa dolanmak kyn boldy: NASA Artemis II Aý missiýasyny ýene yza süýşürýär

NASA-nyň Artemis II aý missiýasynyň 6-njy marta meýilleşdirilen uçuşy tehniki näsazlyklar sebäpli yza süýşürilýär. Nobatdaky barlag wagtynda SLS raketasynyň ikinji basgançagynyň hereketlendiriji desgasynda geliý akymynyň bozulmagy ýüze çykaryldy...

21.02.2026 18:05
2.1k+

NASA Aýa uçjak missiýasynyň ýangyç guýmak synaglaryny şowly diýip tassyklady we uçuşy mart aýyna meýilleşdirdi

NASA Space Launch System (SLS) agyr göteriji raketasyny ýangyç bilen doldurmak boýunça gaýtadan geçirilen doly göwrümli synagyň üstünlikli tamamlanandygyny resmi taýdan tassyklady we taryhy Artemis II missiýasyny taýýarlamagyň jemleýji tapgyryna girişdi...

19.02.2026 09:05
1.9k+

Perseverance barlaglary Marsyň öň çygly we maýyl bolandygyny tassyklady

Marsyň ýüzünde geçirilen barlaglar milliardlarça ýyl ozal bu planetanyň öň çaklanylyşy ýaly buz bilen örtülmän, gaýta maýyl we çygly bolandygyny görkezdi. Munuň özi «Nuh eýýamy» diýlip atlandyrylýan döwürde (takmynan 4,1–3,7 mlrd ýyl ozal) Marsda äpet suw howdanlarynyň we derýalaryň bolandygyny çaklamaga doly mümkinçilik berýär...