Üns hem beremzok: älem Ýere her gün tonnalap asman jisimlerini «sepeleýär»

  • 06.02.2026 07:37
  • 5.2k+

Her gün Ýere tonnalarça kosmos tozany — kometalaryň, asteroidleriň we Gün ulgamynyň gadymy materiallarynyň ownujak galyndylary «dökülýär». Alymlaryň çaklamalaryna görä, atmosfera her gün şeýle tozanyň 40–100 tonnasy ýaýraýar, şonuň 14–60 tonnasy bolsa Ýeriň üstüne çökýär. Bu edil, gökden ýere birnäçe ýük awtoulagynyň çäge agdaryp durşuna çalymdaşdyr.
Ýogsa-da biz näme üçin olary görmeýäris? Sebäbi, bölejikleriň köpüsi adamyň saç taryndan-da inçedir. Olar örän uly tizlik bilen (sagatda 72 km-e çenli) uçýarlar we atmosferanyň ýokarky gatlaklarynda ýanyp, «meteor tütünini» — metallaryň nano-bölejikleriniň gatlagyny emele getirýärler. Ýeriň üstüne çenli ýetip bilýänleri bolsa, tutuş planeta dargap gidýärler we örän haýal ýagdaýda — sekuntda millimetriň bölejiginiň tizliginde çökýärler.
Netijede, Ýeriň her bir kwadrat metrine günde takmynan 0,00008 g tozan düşýär. Hatda tutuş ömrüniň dowamynda hem bir adamyň paýyna adaty ýer tozanynyň millionlarça tonnasy bilen garyşan kosmos tozanynyň diňe birnäçe gramjygy düşýär.
Diýmek, biz milliardlarça ýyllardan bäri dowam edip gelýän göze görünmeýän  «ýyldyz ýagşynyň» astynda ýaşaýarys we ony hiç hili  duýmaýarys.


düýn 14:50
2.3k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...

17.03.2026 15:50
1.5k+

Hytaý raketasy Ýeriň ýüzüne gözegçilik edýän hemrany orbita çykardy

Hytaýyň «Çançžen-6A» («Beýik ýöriş-6A») raketa göterijisi ýekşenbe güni raýat maksatlary üçin niýetlenen «Ýaogan-50 02» atly Ýere uzakdan aralykdan gözegçilik ediji hemrany orbita çykardy diýip, CGTN teleýaýlymy habar berdi...

10.03.2026 11:37
2.2k+

Her planetanyň öz owazy bar: NASA teleskop maglumatlaryny saza öwürdi

NASA-nyň hünärmenleri «Çandra» obserwatoriýasy tarapyndan alnan Ýupiter, Saturn we Uran planetalarynyň şekillerini owaz sazlaşygyna öwürdiler. Ýakynda bolup geçen planetalaryň parady döwründe ýygnalan bu ylmy maglumatlar sonifikasiýa arkaly audio görnüşine getirildi...

09.03.2026 16:05
1k+

NASA geljekki Aý missiýalarynda «Vulcan» raketasyny ulanmagy göz öňünde tutýar

NASA agentligi geljekki Aý missiýalary üçin möhüm bölekleri üpjün etmekde United Launch Alliance kompaniýasyny saýlamagy meýilleşdirýär. Gürrüň «Vulcan» raketasynyň «Centaur V» diýlip atlandyrylýan ýokarky bölegi barada barýar...