Nýu-Meksikoda tekiz kelleli ot iýýän dinozawryň täze görnüşi tapyldy

  • 10.10.2025 13:04
  • 5.8k+

Amerikaly we slowakiýaly paleontologlar häzirki Nýu-Meksiko sebitinde takmynan 75 million ýyl ozal ýaşap geçen gadrozawrid dinozawryň täze neslini we görnüşini ýüze çykardylar. Täze görnüşe Ahshislesaurus wimani diýip at berildi.

Gadrozawridler ýa-da ördekburun dinozawrlar, giçki hek döwrüniň iň giňden ýaýran ot iýiji haýwanlarynyň biri hasaplanýar. Olar takmynan 20 million ýyl dowam eden döwürde Demirgazyk we Günorta Amerika, Ýewropa, Afrika, Aziýa hem-de Antarktida ýaly sebitlerde ýaşap geçipdirler.
Ahshislesaurus-yň galyndylary Kirtlend formasiýasynda — A-Şi-Sle-Pa goraghanasynda, Çako kanýony bilen De-Na-Zin goraghanasynyň arasynda tapyldy. Tapylan holotip doly bolmadyk kelleden, birnäçe kelle süňklerinden we boýun oňurgasyndan ybarat. Mundan başga-da, uly we kiçi ýaşly görnüşleriň bölekleýin skeletleriniň we egin süňkleriniň hem bu täze görnüşe degişlidigi çaklanylýar.
Öň bu tapyndylar Kritosaurus görnüşine degişli edilýärdi, ýöne täze filogenetiki derňewiň netijesinde Ahshislesaurus bilen Kritosaurus-yň aýratyn toparlara degişlidigi anyklandy. Olar Naashoibitosaurus bilen birlikde tekiz kelleli zaurolofin gadrozawridleriniň täze bir toparyny emele getirip bilerler.


18.08.2025 15:29
6k+

Meksikada Maýýa medeniýetiniň pese gaçmagyna sebäp bolan aýylganç gurakçylygyň yzlary tapyldy

Meksikanyň Ýukatan ýarym adasyndaky gowakdaky stalagmit sebitde köp sanly gurakçylyklaryň bolandygyny, şol sanda olaryň biriniň 13 ýyl dowam edendigini ýüze çykardy. Bu gurakçylyk, takmynan, müň ýyl ozal Maýýa medeniýetiniň pese gaçmagynda möhüm rol oýnap biler diýip, barlagyň awtorlary Science Advances žurnalynda habar berdiler...

düýn 23:08
1.4k+

Genetikler DNK analizi arkaly rim imperatory Otto I-niň şahsyýetini tassykladylar

Magdeburg ybadathanasyndan tapylan galyndylaryň imperator Otto I-niňkidigi genetiki derňewler arkaly tassyklandy. Bu barada alymlar DNK barlaglaryny geçirenlerinden soň habar berdiler....

düýn 23:04
1k+

Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýdaky iň uzak ömürli apparat boldy

Hytaýyň Yutu-2 roweri Aýyň üstündäki iň uzak ömürli apparat boldy. Hasaplamalara görä üç aý hyzmat etmeli rower ýedi ýyldan gowrak wagt bäri Aýyň beýleki tarapyny söküp ýör....

düýn 17:38
2.3k+

Daşky magnit meýdany bolmadyk täsin magnit döredildi

Daniýaly alymlar täsin bir material – hrom-pirazin (Cr(pyrazine)₃) atly magnit oýlap tapdylar. Onuň adaty magnitlerden esasly tapawutly tarapy, özünde magnit güýji bar bolsa-da, daşyna hiç hili magnit......