Amerikaly astronom, ABŞ-nyň Harby-deňiz obserwatoriýasynyň ylmy işgäri Waleriý Makarow tutuş Älemiň aýlanýandygyna mümkin bolan subutnamalary tapandygyny aýdýar. Üstesine-de, aýlanma ugry ençeme gezek üýtgän bolmaly diýip, Nature Astronomy žurnalyndaky ylmy gözlege salgylanyp, TASS habar berýär.
Makarow maşyn bilimi ulgamynyň kömegi bilen galaktikalar, kwazarlar we gara girdaplar ýaly uzakdaky 1,57 mlrd obýekte çenli aralygy kesgitledi. Ol GAIA we WISE obserwatoriýalary tarapyndan alnan optiki we infragyzyl diapazondaky suratlary ulandy, şeýle-de algoritmi 280 müň kwazar baradaky maglumatlaryň üsti bilen “okatdy”.
Astronom 7,7, 10,4 we 11,5 mlrd ýagtylyk ýyly aralygyndaky obýektleri öwrendi. Hasaplamalar olaryň köpüsiniň şol bir ugra hereket edýändigini görkezdi, bu bolsa Älemiň giňelmegi baradaky adaty pikirlere laýyk gelmeýär.
“Adatça Älemiň giňelmek prosesinde obýektler wagtyň geçmegi bilen diňe göni ugur boýunça hereket edýär diýlip hasaplanýar, netijede galaktikalar kem-kemden biri-birinden “gaçýar”, ýöne olaryň giňişlikdäki otnositel orny üýtgemeýär. Eger olar gapdallara hereket edýän bolsa, onda bu nusgawy kosmologiýanyň we kosmologiki ýörelgäniň ýalňyşdygyny görkezýär” – diýip, Makarow ýazýar.
Şol bir wagtyň özünde alym şeýle netijäniň GAIA-nyň maglumatlaryndaky ýa-da beýleki astrometrik maglumatlaryň çeşmelerindäki ýalňyşlyklaryň netijesinde alnyp bilnendigini hem ret etmeýär. Şonuň üçin, alymyň aýtmagyna görä, bularyň ählisini has takyk kosmos gözegçilikleriniň kömegi bilen barlamak gerek.
