Täze tapyndylar gark bolan “San-Hose” galeonynyň syrlaryny açýar

  • 14.06.2025 18:38
  • 7.7k+

Gark bolan “San-Hose” ispan galeonyndan (uly gämi) tapylan teňňeler alymlara onuň hakykylygyny we taryhy ähmiýetini tassyklamaga kömek etdi.

1708-nji ýylda Kartahenanyň kenarynda gark bolan “San-Hose” ispan galeony Kolumbiýanyň hökümeti tarapyndan baryp 2015-nji ýylda tapylypdy. Gämi Günorta Amerikanyň koloniýalaryndan toplanan hazynalary, şol sanda takmynan 11 million altyn-kümüş teňňäni, zümerredi we beýleki gymmat bahaly daşlary alyp barýan eken.
Şeýle uly hazyna Beýik Britaniýa bilen tagt ugrunda söweşýän korol Filip V-iň urşuny maliýeleşdirmek üçin niýetlenipdi. Iňlis gämileri söweşde galeony gark etdi.
Ýakynda alymlar hazynany öwrenmek üçin suwasty apparat ulandylar. Olar şaýy pullary ýokary durulykda surata aldylar we olaryň 3D modelini döretdiler. Şaýlarda olaryň 1707-nji ýylda Limada zikgelenendigini tassyklaýan nyşanlar tapyldy. Olaryň arasynda Ierusalim haçy, galaly we arslanly galkan bar. Şaýy pullaryň ters ýüzünde Lima zikgehanasyna mahsus bolan "Gerkulesiň deňiz tolkunlarynyň üstündäki täç sütünleri" şekillendirilýär.
Şaýy pullaryň ortaça diametri 32,5 mm, agramy 27 gram töweregi. Käbirlerinde metalyň arassalygyny tassyklaýan möhür bar.
Bu tapyndylar munuň hakykatdanam ispan “San-Hose” galeonydygyna şübhe döretmedi.
Bu barlag “Antiquity” žurnalynda çap edildi.

şu gün 15:45
2.4k+

Iňlis dilinden okadýan 90 ýaşly zenan mugallym Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi

ABŞ-nyň Miçigan ştatyndan 90 ýaşly iňlis dili mugallymy Bewerli Hannett-Praýs zenanlaryň arasynda dil öwretmek boýunça iň dowamly karýerasy üçin resmi taýdan Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi. Ol eýýäm 67 ýyl bäri mekdepde sapak berýär diýip, UPI agentligine salgylanyp, Oxu...

şu gün 13:09
2.7k+

Samsung kamerasynyň we zumuň täze mümkinçiliklerini görkezdi. Ähtimal, bular Galaxy S26 modellerinde bolar

​Samsung kompaniýasy Groove, Glow we Closer atly gysga wideolaryň tapgyryny neşir etdi. Resmi taýdan bu diňe tehnologiýalaryň görkezilişi bolsa-da, iş ýüzünde bu Galaxy-nyň geljekki neslinde ulanyjylara nämeleriň garaşýandygyna gytaklaýyn yşaratdyr...

şu gün 13:05
1.8k+

Türkmenistanyň Döwlet sirki baýramçylyk şüweleňine çagyrýar

Türkmenistanyň Döwlet sirki hakyky baýramçylyk ruhuny wada berýär. Tomaşaçylar üçin ýönekeý bir çykyşlar däl, eýsem milli öwüşginli we halkara derejeli uly şüweleň garaşýar. Märekäniň öňünde dürli žanrlaryň ussatlary, şeýle hem dürli ýurtlaryň sirk däplerini görkezýän haýwanlar çykyş eder...

şu gün 12:44
485

«Arkadagly Ýaşlar» elektron žurnalynyň 2026-njy ýyldaky ilkinji sany çykdy

Türkmenistanyň Magtymguly adyndaky Ýaşlar guramasynyň Merkezi geňeşiniň ýanyndaky «Arkadagly Ýaşlar» elektron žurnalynyň 2026-njy ýyldaky ilkinji sany okyjylara gowuşdy. Neşir «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» şygary astynda geçýän ýylyň ilkinji aýynyň wakalaryny beýan edýär...