Amerikan başlangyjy düwünçeklere genetiki taýdan baha berjek ilkinji programmany döretdi

  • 11.06.2025 13:58
  • 2.9k+

Amerikanyň Nucleus Genomics startapy emeli tohumlandyrma wagtynda ýatga geçirilmezden ozal düwünçegiň genetiki profilini seljermäge mümkinçilik berýän dünýäde ilkinji programma üpjünçiligini döretdi.

Maksatnama neslegeçiji keselleriň ösmek ähtimallygyna, ömrüň dowamlylygyna, şeýle hem geljekki çaganyň fiziki we aň-bilim aýratynlyklaryna baha berýär.
Işläp taýýarlama bir wagtyň özünde 20-ä çenli düwünçegiň DNK-syny 900-den gowrak ölçeg boýunça seljerip biler. Olaryň arasynda ýürek-damar we onkologiýa keselleri, süýji keseli, ruhy bozulmalar, şeýle hem çak edilýän boý, gözüň reňkini we ýokary aň-bilim başarnyklaryna meýilliligi ýaly aýratynlyklar bar.
Kompaniýanyň esaslandyryjysy we baş direktory Kian Sadeginiň sözlerine görä, bu maksatnama ene-atalara geljekki çagalarynyň genetiki saglygyna gözegçiligi artdyrmaga mümkinçilik berýär. Şeýle-de, netijeleri düşündirmäge ýardam berjek  genetikler bilen maslahatlaşmalar hem ýola goýuldy.
Häzirki wagta çenli EKO klinikalarynda, adatça, düwünçeklerde Daun sindromy ýaly hromosom kadadan çykmalarynyň barlygy-ýoklugy barlanylýardy. Şeýle-de bolsa, köp genleriň täsirini göz öňünde tutýan poligeniki töwekgelçilik ballarynyň ulanylmagy ylmy we ahlak jemgyýetçilikde jedel mesele bolmagynda galýar.
Hünärmenler pes hasaplanan töwekgelçilikler bilen hem keseliň özüni görkezip biljekdigini we tersine bolmagynyň hem mümkindigini nygtaýarlar. Şeýle-de bolsa, tehnologiýa bolan gyzyklanma artýar. Hyzmatdaş Genomic Prediction kompaniýasy poligeniki töwekgelçilikleri göz öňünde tutup, eýýäm 120 müňden gowrak düwünçegi seljerdi.
Işläp taýýarlamany şahsylaşdyrylan lukmançylyk we nesil kesellerine garşy göreş ugruna degişli hasaplaýarlar.


21.01.2026 23:39
3.8k+

Haçan? Nädip?: arheologlar Amerika ýaýran ilkinji adamlaryň geliş ugruny öwrendiler

Science Advances žurnalynda çap edilen täze gözleg Amerika ilkinji göçüşligiň alternatiw düşündirişini hödürleýär. Ondan çen tutsaň, ilkinji amerikaly bolmak islän adamlaryň buzly Beringiýadan geçmegiň ýerine, deňiz baýlyklaryny özleşdirip, Demirgazyk-Gündogar Aziýanyň we Ýuwaş ummanyň kenary arkaly hereket edip bilmekleri-de mümkindi...

20.01.2026 11:44
4.6k+

Hytaýyň ýokary okuw mepdepleri Garwardy iň gowy uniwersitetleriň reýtinginde üçünji orna düşürdi

Hytaýyň birbada sekiz uniwersiteti her ýyl Niderlandlarda Leýden uniwersiteti tarapyndan düzülýän dünýäniň on sany iň gowy ýokary okuw mekdebiniň sanawyna girdi. Täze reýtingde birinji orny Hançžoudaky Çžeszýan uniwersiteti eýeledi...

03.01.2026 23:21
4.3k+

1972-nji ýyldan bäri ilkinji gezek: NASA fewralda Aýa ilkinji ekipažly uçuşy meýilleşdirýär

NASA şu ýylyň fewralynda Artemis II missiýasyny uçurmagy meýilleşdirýär. Bu 1972-nji ýyldan bäri Ýere golaý orbitadan daşary ilkinji ekipažly uçuş bolar. Dört astronawt Aýyň daşyndan aýlanyp, gonmazdan Ýere gaýdyp geler...

29.12.2025 13:53
13k+

ABŞ-da taryhdan öňki nägehanyň awtobus ululygyndaky ilkinji takyk nusgasy döredildi

ABŞ-da Deinosuchus schwimmeri görnüşiniň skeletiniň ylmy taýdan takyk ilkinji nusgasy döredildi. Bu taryhdan öňki alligator hatda dinozawrlaryň hem ýüregine dowul salmagy başarypdyr we öz döwrüniň iň howply ýyrtyjylarynyň biri hasaplanypdyr...