«Inoue» teleskoby täze enjamy bilen Güni ilkinji gezek surata düşürdi

  • 05.05.2025 00:30
  • 3.7k+

Dünýäde Güni öwrenmek boýunça iň güýçli teleskop bolan «Inoue» Gün teleskopy ilkinji gezek täze enjamyny, ýagny Visible Tunable Filter (VTF) kamerasyny ulanyp, Güni surata düşürdi. Bu barada «Eurekalert» habar berýär.

VTF kamerasy Germaniýadaky Gün fizikasy instituty (KIS) tarapyndan işlenip düzüldi. Bu enjam dünýädäki iň uly spektropolýarimetr bolup, dürli tolkun uzynlyklarynda suratlary düşürmäge we ýagtylygyň polýarizasiýasy boýunça maglumatlary almaga mümkinçilik berýär. Bu bolsa alymlara Günüň atmosferasyndaky magnit meýdanlaryny, plazmany we beýleki elementleri çuňňur öwrenmäge ýardam berýär.
Bir gözegçilik döwründe VTF 10 milliondan gowrak spektri, ýagny ýagtylygyň intensiwligini görkezýän grafikleri ýazga alyp bilýär. Bu maglumatlar Günüň üstündäki temperaturany we magnit meýdanlarynyň güýjüni kesgitlemäge mümkinçilik berýär.
Kamera üç sany sinhronlaşdyrylan modul bilen enjamlaşdyrylandyr, olar birnäçe sekundyň dowamynda ýüzlerçe suraty düşürip bilýär. Her bir modul özboluşly tolkun uzynlygynda işleýär. Alymlar düşürilen suratlary bilelikde seljerip, Günüň gurluşy we häsiýetleri barada üç ölçegli (3D) maglumatlary alýarlar.
Teleskobyň ýokary çözgüdi Gündäki prosesleri 20 kilometrden 40 müň kilometre çenli masştabda takyk yzarlamaga mümkinçilik berýär.


düýn 15:08
1.7k+

Marsda ilkinji gezek ýakut we sapfir emele getirýän mineral tapyldy

"Perseverance" mars apparaty Marsda ilkinji gezek korundyň — Ýer ýüzünde ýakut (rubin) we sapfirleriň emele gelmegine sebäp bolýan mineralyň spektral alamatlaryny ýüze çykardy. Bu yzlar Ýezero krateriniň gyrasyndaky dag jynslarynda tapyldy...

düýn 12:31
4.7k+

Bizden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda ýaşaýyş mümkinçilikli täze super Ýer tapyldy

Kosmos kartasynda, astronomik ölçegler boýunça örän golaýda täze bir gyzykly nokat peýda boldy. Ýerden 83 ýagtylyk ýyly uzaklykda alymlar adaty tapyndylardan düýbünden tapawutlanýan bir planetany ýüze çykardylar...

düýn 03:49
2.6k+

«Şençžou-21» ekipažy orbitada ilkinji «kosmos» pomidorlarynyň hasylyny ýygdy

Hytaýyň «Týangun» orbital stansiýasyndaky «Şençžou-21» missiýasynyň ekipažy «kosmos pomidorlarynyň» ilkinji hasylynyň üstünlikli ýygnalandygyny habar berdi. Hytaýyň merkezi telewideniýesiniň (CCTV) maglumatyna görä, astronawtlar aeroponika desgasynyň kömegi bilen "çerri" pomidorlary ösdürip ýetişdirdiler...

18.03.2026 14:50
2.7k+

Älem toruny öwrenjek dünýädäki iň uly teleskopyň gurluşygyna başlandy

Älemiň iň ägirt gurluşlarynyň biri bolan «älem toruny» (cosmic web) öwrenmek üçin niýetlenen MOTHRA teleskopynyň gurluşygyna başlandy. Bu enjam galaktikalaryň arasynda ýerleşýän we garaňky materiýanyň ýaýrawyny görkezýän gazyň örän gowşak şöhlelenmesini hasaba alar...