Gawai adalarynyň iň işjeň wulkany 200 metr beýiklige lawa zyňdy

  • 29.03.2025 06:45
  • 8k+

Gawai adalaryndaky Kilauea wulkany henizem atylmagyny dowam edýär. Ol 2024-nji ýylyň ahyrynda täzeden işjeňleşipdi. Wulkanyň täze işjeňlik tapgyry sişenbe güni, 25-nji martda başlady. Şonuň ertesi gün, wulkan 200 metrden hem belent beýiklige lawa zyňyp başlady diýip, «Associated Press» agentligi habar berýär.

Häzirki atylmalar 2024-nji ýylyň 23-nji dekabrynda başlapdy. Ondan bäri üç aý geçdi. Şol döwürde wulkanyň işjeňligi 15 gezek güýçlendi. Olar dürli wagtlap dowam etdi – käbir tapgyr bary-ýogy 24 sagat dowam eden bolsa, käbiri 12 güne çenli uzady.
Bu wulkan atylmalary köp sanly syýahatçyny özüne çekýär. Adamlar bu täsin tebigy hadysany howpsuz aralykdan synlap bilýärler. Mundan başga-da, Halemaumau krateriniň gyralarynda birnäçe kamera oturdyldy. Olar wulkanyň hereketlerini göni ýaýlymda görkezýärler.

Lawa akymlary ilata howp salmaýar. Emma wulkan gazlary saglyk üçin howply bolup bilýär. Esasanam dem alyş we ýürek-damar näsazlyklary bolan adamlar üçin bu gazyň täsiri gaty zyýanly.
Kilauea wulkany deňiz derejesinden 1243 metr beýiklikde, Gawai adalarynyň günorta-gündogar böleginde ýerleşýär. Bu ada «Uly ada» diýlip hem atlandyrylýar. Kilauea diňe bir Gawaileriň däl, eýsem, tutuş Ýuwaş ummanynyň hem iň işjeň wulkanydyr. Şeýle-de ol dünýäniň iň işjeň wulkanlarynyň biri hasaplanylýar. Mysal üçin, Puu-Oo krateri 1983-nji ýyldan, ýagny 40 ýyldan gowrak wagt bäri, arakesmesiz lawa zyňýar.
2018-nji ýylda Kilauea wulkanynyň güýçli atylyş tapgyry bolupdy. Ol maý aýynda başlap, awgusta çenli dowam edipdi. Şol döwürde lawa giň sebite ýaýrapdy. Ýerli häkimiýetler ýaşaýjylary göçürmek kararyna gelipdiler. Jemi 700-den gowrak jaý ergin magmanyň akymy we onuň bilen bagly çykan ýangynlar sebäpli ýumrulypdy.




20.06.2026 14:57
6.4k+

Kamçatkanyň kenarýakalarynda bir gije-gündizde 30-dan gowrak ýertitreme boldy

Kamçatkanyň gündogar kenarýakasynyň çäklerinde 19-njy we 20-nji iýunda magnituda güýji 6,9-a çenli ýeten yzygiderli ýer titremeleri hasaba alyndy....

19.06.2026 10:08
3.3k+

«Artur» tropiki tupany Tehasyň 101 etrabynda adatdan daşary ýagdaý tertibiniň girizilmegine sebäp boldy

2026-njy ýylyň Atlantik harasatlar möwsüminiň ilkinji atlandyrylan tupany bolan «Artur» tropik tupany ABŞ-nyň günortasyndaky birnäçe sebitlerde sil suwlaryna we adatdan daşary ýagdaý düzgüniniň girizilmegine......

17.06.2026 11:34
5.8k+

Germaniýada zäherli gurçuklar sebäpli mekdepleri we seýilgähleri ýapmaly bolýar

Öň habar berşimiz ýaly, tomsuň düşmegi bilen Germaniýanyň birnäçe sebitinde howply mör-möjekleriň - Thaumetopoea processionea kebelek gurçugynyň çozmagy bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar. Indi saglyga howpludygy......

16.06.2026 09:56
10k+

Filippindäki ýer titremesi deňziň düýbüni iki metr ýokary galdyrdy

Filippinde bolup geçen 7,8 magnitudaly ýer titremesi deňziň düýbüniň iki metr ýokary galmagyna getirdi. Bu ýagdaý hatda Mindanao adasynyň kenar ýakasyny hem üýtgetdi....