Gawaý adalaryndaky Kilauea wulkany henizem atylmagyny dowam edýär. Ol 2024-nji ýylyň ahyrynda täzeden işjeňleşipdi. Wulkanyň täze işjeňlik tapgyry sişenbe güni, 25-nji martda başlady. Şonuň ertesi gün, wulkan 200 metrden hem belent beýiklige lawa zyňyp başlady diýip, «Associated Press» agentligi habar berýär.
Häzirki atylmalar 2024-nji ýylyň 23-nji dekabrynda başlapdy. Ondan bäri üç aý geçdi. Şol döwürde wulkanyň işjeňligi 15 gezek güýçlendi. Olar dürli wagtlap dowam etdi – käbir tapgyr bary-ýogy 24 sagat dowam eden bolsa, käbiri 12 güne çenli uzady.
Bu wulkan atylmalary köp sanly syýahatçyny özüne çekýär. Adamlar bu täsin tebigy hadysany howpsuz aralykdan synlap bilýärler. Mundan başga-da, Halemaumau krateriniň gyralarynda birnäçe kamera oturdyldy. Olar wulkanyň hereketlerini göni ýaýlymda görkezýärler.
Lawa akymlary ilata howp salmaýar. Emma wulkan gazlary saglyk üçin howply bolup bilýär. Esasanam dem alyş we ýürek-damar näsazlyklary bolan adamlar üçin bu gazyň täsiri gaty zyýanly.
Kilauea wulkany deňiz derejesinden 1243 metr beýiklikde, Gawaý adalarynyň günorta-gündogar böleginde ýerleşýär. Bu ada «Uly ada» diýlip hem atlandyrylýar. Kilauea diňe bir Gawaýlaryň däl, eýsem, tutuş Ýuwaş ummanynyň hem iň işjeň wulkanydyr. Şeýle-de ol dünýäniň iň işjeň wulkanlarynyň biri hasaplanylýar. Mysal üçin, Puu-Oo krateri 1983-nji ýyldan, ýagny 40 ýyldan gowrak wagt bäri, arakesmesiz lawa zyňýar.
2018-nji ýylda Kilauea wulkanynyň güýçli atylyş tapgyry bolupdy. Ol maý aýynda başlap, awgusta çenli dowam edipdi. Şol döwürde lawa giň sebite ýaýrapdy. Ýerli häkimiýetler ýaşaýjylary göçürmek kararyna gelipdiler. Jemi 700-den gowrak jaý ergin magmanyň akymy we onuň bilen bagly çykan ýangynlar sebäpli ýumrulypdy.
