Gawai adalarynyň iň işjeň wulkany 200 metr beýiklige lawa zyňdy

  • 29.03.2025 06:45
  • 7.9k+

Gawai adalaryndaky Kilauea wulkany henizem atylmagyny dowam edýär. Ol 2024-nji ýylyň ahyrynda täzeden işjeňleşipdi. Wulkanyň täze işjeňlik tapgyry sişenbe güni, 25-nji martda başlady. Şonuň ertesi gün, wulkan 200 metrden hem belent beýiklige lawa zyňyp başlady diýip, «Associated Press» agentligi habar berýär.

Häzirki atylmalar 2024-nji ýylyň 23-nji dekabrynda başlapdy. Ondan bäri üç aý geçdi. Şol döwürde wulkanyň işjeňligi 15 gezek güýçlendi. Olar dürli wagtlap dowam etdi – käbir tapgyr bary-ýogy 24 sagat dowam eden bolsa, käbiri 12 güne çenli uzady.
Bu wulkan atylmalary köp sanly syýahatçyny özüne çekýär. Adamlar bu täsin tebigy hadysany howpsuz aralykdan synlap bilýärler. Mundan başga-da, Halemaumau krateriniň gyralarynda birnäçe kamera oturdyldy. Olar wulkanyň hereketlerini göni ýaýlymda görkezýärler.

Lawa akymlary ilata howp salmaýar. Emma wulkan gazlary saglyk üçin howply bolup bilýär. Esasanam dem alyş we ýürek-damar näsazlyklary bolan adamlar üçin bu gazyň täsiri gaty zyýanly.
Kilauea wulkany deňiz derejesinden 1243 metr beýiklikde, Gawai adalarynyň günorta-gündogar böleginde ýerleşýär. Bu ada «Uly ada» diýlip hem atlandyrylýar. Kilauea diňe bir Gawaileriň däl, eýsem, tutuş Ýuwaş ummanynyň hem iň işjeň wulkanydyr. Şeýle-de ol dünýäniň iň işjeň wulkanlarynyň biri hasaplanylýar. Mysal üçin, Puu-Oo krateri 1983-nji ýyldan, ýagny 40 ýyldan gowrak wagt bäri, arakesmesiz lawa zyňýar.
2018-nji ýylda Kilauea wulkanynyň güýçli atylyş tapgyry bolupdy. Ol maý aýynda başlap, awgusta çenli dowam edipdi. Şol döwürde lawa giň sebite ýaýrapdy. Ýerli häkimiýetler ýaşaýjylary göçürmek kararyna gelipdiler. Jemi 700-den gowrak jaý ergin magmanyň akymy we onuň bilen bagly çykan ýangynlar sebäpli ýumrulypdy.




düýn 07:22
5.3k+

Gawai adalarynda 20 ýylda dörän iň güýçli sil zerarly müňlerçe adam göçürilýär

Gawai adalarynda soňky 20 ýylyň iň güýçli sili hasaba alyndy. AP habar gullugy ýerli häkimiýetlere salgylanyp, güýçli ýagyşlar zerarly Oahu adasynyň uly bölegini suw alandygyny we 5,5 müňden gowrak adamyň howpsuz ýerlere göçürilendigini habar berýär...

22.03.2026 08:18
4.6k+

ÝUNESKO Ortaýer deňzinde sunaminiň ýüze çykyp biljekdigini duýdurdy

ÝUNESKO ýene on ýyl çemesi wagtdan Ortaýer deňzinde sunaminiň ýüze çykmak ähtimallygynyň bardygy hakynda duýduryş berdi. Hünärmenleriň çaklamasyna görä, Fransiýanyň kenarýakalary hem howply zolakda ýerleşýär. Şol sebäpli gurama bu sebiti doly derejede howpsuz hasap etmeýär...

21.03.2026 15:38
4.2k+

Kolumbiýada güýçli ýagyşlar uly suw joşgunyna sebäp boldy

​18-nji martda başlanyp, birnäçe günläp dowam eden güýçli ýagyşlar Kolumbiýanyň paýtagty Bogotanyň 40 km günbatarynda ýerleşýän Fakatatiwa şäherinde suw joşgunyna getirdi. Ýerli häkimiýetleriň berýän resmi maglumatlaryna görä, bu tebigy apatdan 1000-den gowrak maşgala zyýan çekdi...

15.03.2026 16:30
8k+

Reýunýon adasyndaky wulkan oýanyp, ýolundaky ähli zady ýoklamaga başlady

Hindi ummanyndaky fransuz adasy Reýunýonda dünýäniň iň güýçli wulkanlarynyň biri — Piton-de-la-Furnez oýandy. Bu tebigy hadysa barada Shot Telegram-kanaly habar berýär. Paýlaşylan wideoşekillerde lawanyň äpet çogdumyny we kilometrlere uzaýan gyzgyn akymlaryny görmek bolýar...