Alymlar tutuş internetiň agramyny hasapladylar: 53 kwadrillion gram ýa-da 960 kg DNK

  • 26.03.2025 14:46
  • 7.7k+

Alymlar internetdäki maglumatlaryň umumy agramyny hasaplamak üçin ýene bir gezek synanyşdylar. 2006-njy ýylda fizik Rassel Saýts serwerleriň işlemegi üçin sarp edilýän energiýadan ugur alyp, internetiň umumy agramyny 50 gram diýip kesgitläpdi – bu bolsa, takmynan, iki sany ýertudananyň agramyna deň. Şol döwürde «Discover» žurnaly bolsa, başga bir usuly teklip edip, maglumatlaryň geçirilmegi üçin ulanylýan elektronlaryň massasyny hasaplap, internetiň agramyny gramyň 5 milliondan bir bölegi diýip kesgitläpdi.

Emma häzirki zaman hasaplamalary başga netijeleri görkezýär. «Wired» tarapyndan geçirilen barlaglara görä, NEC Laboratories America-dan alym Kristofer Uaýt internetdäki maglumatlaryň (175 zettabaýt ýa-da 1,65×1024 bit) bir serwerde şifrlenmegi üçin zerur bolan energiýany esas alyp hasaplama geçirdi. Alymlar bu usuly iň takyk ölçeg diýip kesgitlediler. Albert Eýnşteýniň meşhur E=mc² formulasyny ulanyp, Kristofer Uaýt internetiň umumy agramyny bary-ýogy 5,32×10-14 gram, ýagny 53 kwadrillion gram diýip hasaplady.
Beýleki bir alternatiw usul bolsa, maglumatlary DNK ekwiwalentine öwürmekden ybarat. Bir gram DNK 215 petabaýt maglumat saklap bilýär. 175 zettabaýt maglumat üçin bolsa, 960 müň 947 gram (960 kg) DNK gerek bolýar. Bu bolsa 64 müň sany ýertudananyň agramyna ýa-da Tesla Cybertruck-yň agramynyň üçden birine deňdir.
Uaýt internete «akyl ýetirmegiň» çylşyrymlydygyny, emma şeýle hasaplamalaryň onuň ägirt uly göwrümini göz öňüne getirmäge kömek edýändigini belläp geçdi.

şu gün 10:04
881

Marsda sagat näçekä? Inženerler planetalara sagat oýlap tapdylar

Britaniýanyň Chronova Engineering kompaniýasynyň inženerleri Marsda, Ýupiterde we Saturnda wagty görkezýän «Interplanetary Clock» — «planetalarara sagady» işläp düzdüler. Enjam 131 bölekden ybarat bolup, planetalaryň aýlanyşynyň dürli tizliklerini hasaba alýar...

düýn 17:10
628

OpenAI GPT-5.4-i tanyşdyrdy: Kontekst penjiresi bir million tokene çenli giňeldildi

OpenAI kompaniýasy özüniň täze GPT-5.4 dil modelini tanyşdyrdy. Işläp düzüjiler çylşyrymly meseleleri çözmäge, programirlemäge we dürli gurallar bilen işlemäge has uly üns berip, emeli aň ulgamlarynyň hataryny ösdürmegi dowam edýärler...

düýn 11:02
4.5k+

«Starlink 10-40» uçurylyşynda asmany «meduza» şekilli ýagtylyk gurşap aldy

NASA SpaceFlight toparynyň älem fotosuraçysy Maks Ewans «Starlink 10-40» missiýasynyň uçurylyşyny «taryhdaky iň gowy Starlink uçurylyşy» diýip atlandyrdy. Onuň bellemegine görä, hemralaryň täze toparynyň asmana goýberilmegi diňe bir alymlar üçin däl, eýsem ýönekeý synçylar we fotosuraçylar üçin hem aýratyn täsirli boldy...

düýn 10:41
2.3k+

Nemes alymlary «Starship-iň» ýewropaly bäsdeşini tanyşdyrdylar

Germaniýanyň awiasiýa we kosmonawtika merkeziniň alymlary meşhur «Starship» raketasynyň iň jikme-jik we garaşsyz synyny çap etdiler. Bu ylmy iş hakynda CEAS Space Journal žurnalynda okap bolýar. Gözlegçi bilermenler «Starship» raketasynyň ilkinji dört synag uçuşynyň açyk maglumatlaryny seljerdiler we onuň mümkinçilikleri esasynda öz modellerini gurdular...