Oksford uniwersitetiniň alymlary adamzadyň taryhyndaky iň uly pandemiýalaryň biri hasaplanylýan Ýustinian keseliniň döremegine sebäp bolan patogeniň bir görnüşini ilkinji gezek gaýtadan dikeltdiler. Ylmy barlagyň netijeleri Nature ylmy žurnalynda çap edildi.
«Gadymy patogenleriň dikeldilmegi taryhy epidemiýalary öwrenmekde täze döwür açýar» diýip, taslamanyň ýolbaşçysy, mikrobiologiýa professory Torwald Býornsson belleýär. Onuň sözlerine görä, genomyň laboratoriýa barlaglary, bakteriýanyň XIV asyrda bolup geçen meşhur «Gara ölüm» keselini döredýän Yersinia pestis bakteriýasy bilen birmeňzeşligini görkezdi.
Hünärmenleriň yhlasly işiniň netijesinde, gadymy bakteriýanyň 30 sany özboluşly genetiki mutasiýasynyň bardygy anyklanyldy. Bu üýtgeşmeleriň VI-VII asyrlarda 25 milliondan gowrak ýewropalynyň aradan çykmagyna getiren ýokanç keseliň çalt ýaýramagyna möhüm täsir ýetirendigi barada habar berilýär.
Barlagyň dowamynda öňdebaryjy tehnologiýalar arkaly DNK-nyň düzümindäki genleriň yzygiderliligini anyklamak usuly bilen, epidemiýanyň ýaýran geografiýasynyň öň pikir edilenden has giň bolandygy subut edildi. Alymlar taryhy ýazgylarda agzalmaýan sebitlerden alnan arheologiki nusgalarda hem patogeniň yzlaryny tapdylar.
«Gadymy keselleriň ýaýraýyş mehanizmlerine düşünmek geljekki pandemiýalaryň öňüni almakda örän möhümdir» diýip, barlagyň awtorlarynyň biri, Kopengagen uniwersitetiniň epidemiology Magnus Eriksson belläp geçdi.
