Namibiýada ýokary energiýa stereoskopik ulgamynyň (HESS) obserwatoriýasy kosmiki şöhleleri hasaba aldy - ol şu wagta çenli hasaba alnan iň güýçli kosmiki şöhlelerdir. Gözlegçileriň pikiriçe, olar Gün ulgamymyzdan müň ýagtylyk ýyl uzak bolmadyk Ýere has ýakyn bir çeşme tarapyndan döredildi diýip, Live Science ýazýar.
Kosmiki şöhleler elektronlar we protonlar ýaly ýokary energiýa bölejikleri bolup, ýyldyzlar biri-biri bilen partlanda ýa-da birleşende çykarylýar. Ýagny kosmiki radiasiýanyň çeşmeleri ägirt uly energiýanyň bölünip çykmagy bilen baglanyşykly hadysalardyr. Bu subatom bölejikleri kosmosda gezip, ýagtylyk we magnit meýdanlary bilen täsirleşip, energiýasyny ýitirýärler. Şöhleler Ýeriň ýokarky atmosferasyna degende, planetanyň üstünde ýüze çykyp bilýän bölejiklere bölünýär.
Bu gezek Ýere ýeten bölejikleriň energiýasy görlüp-eşidilmedik 40 teraelektronwolta (TeV) ýetdi, bu görünýän ýagtylygyň energiýasyndan 40,000 esse köpdür diýip, Physical Review Letters ýazýar. Bu görkeziji bolsa, şol şöhleleriň çeşmesiniň Ýere ýakynlygyny görkezýär.
Gözlegçiler mümkin bolan birnäçe çeşmäni teklip edýärler. Olaryň arasynda Gamma Parus (Günden 28 esse köp) ýyldyzlar toplumyndan bolan we Ýere iň ýakyn neýtron ýyldyzy Geminga (Geminga ýyldyzy Gamma Parus ýyldyzlar toplumynyň iň parlak ýyldyzlaryndan biridir) bar. Şeýle hem munuň Ekizekler (Jöwza) we Seteran (Leňňeç - Rak) ýyldyzlar toplumynyň töwereginde adatdan daşary partlamanyň galyndysydygy güman edilýär diýip, hi-tech.mail.ru habar berýär. Astronomlaryň hasaplamalaryna görä, partlama kän wagt geçmänkä (kosmiki ülňüler boýunça) - bary-ýogy 68 müň ýyl ozal bolupdy.
