Meksikada Milli Antropologiýa we taryh institutynyň (INAH) arheologlary Puebla ştatynyň Tetelihtik şäherinde gadymy astronomiýa toplumyny tapdylar. Takmynan, 30 müň inedördül metr meýdany eýeleýän obserwatoriýa ýerli ýaşaýjylara ýyldyzlary öwrenmek arkaly möhüm oba hojalyk möwsümlerini yzarlamaga kömek etdi diýip, Heritage Daily habar berýär.
Bu ýerde gazuw-agtaryş işleri 2014-nji ýylda başlandy, şu geçen on ýyldan gowrak wagt bäri alymlar köp açyşlary etdiler.
"Ähli toplumlar esasy belliklere gabat gelip, asman jisimleriniň ýagdaýyna laýyklykda gurlupdyr" diýip, INAH-nyň wekilleri belleýärler. Barlagyň netijesine görä, "Gurluş 1" diýlip atlandyrylýan toplumyň iň uly bölegi günorta ýarym şaryň parlak ýyldyzlaryndan biri bolan Kanopusyň fewral aýynda peýda bolandygyny görkezdi. Gadymy medeniýetleriň köpüsi bu ýyldyzy keramatlaşdyrypdyrlar. Gözlegçileriň düşündirişi ýaly, Kanopus Mezoamerikan senenamasynyň başlangyjy üçin salgylanma nokady bolup hyzmat etdi.
Golaýda tapylan "Gurluş 2" bölümi Günüň hereketini synlamak üçin niýetlenipdir.
Mundan başga-da, gazuw-agtaryş işleri Tetelihtikiň Totonak siwilizasiýasynyň dörän medeni merkezi bolmagynyň mümkindigini görkezýär.
INAH-yň metbugat beýanatynda "Toplumyň binagärlik stili, ilkinji ýaşaýjylarynyň Totonaklaryň ata-babalary hökmünde gelip çykyşyny görkezýän Huasteca sebiti bilen arabaglanyşygy görkezýär" diýip aýdylýar. Totonaklar soňra El Tajin, Ýoualiçan, Nepatekutlan, Las Igueras, Nopiloa we Zapotal ýaly beýleki sebitlerde şäherleri döredipdirler, ýöne Tetelihtik olaryň başlangyç nokady bolup biler.
