Hytaýly alymlar howadan we suwdan aminokislotalary almagy öwrendiler

  • 27.10.2024 11:35
  • 4k+

Hytaýyň Ylym we tehnologiýa uniwersitetiniň (USTC) alymlar topary howadan we suwdan aminokislotalary sintez etmegiň usulyny tapdy. South China Morning Post-yň habar bermegine görä, barlagçylar laboratoriýa şertlerinde ýyldyrym çakmagyny simulasiýa etmek üçin elektrohimiki katalizi ulandylar.

Alymlar toparynyň ýolbaşçysy, USTC-yň işgäri Szen Sze: "Täze innowasion synag dizaýnynyň kömegi bilen käbir aminokislotalaryň, ýagny glisiniň sintezini gazanyp bildik" – diýip mälim etdi.

Synag wagtynda alymlar kömürturşy gazyny atgulak kislotasyna, soňra bolsa glioksil turşusyna öwürdiler. Azot ammiaga, soňra bolsa gidroksilamine sintez edildi. Elektrodikeldiş reaksiýasy ýokary derejeli arassa gaty glisiniň 5,1 gramyny berdi.

Szen Sze geljekde toparyň diňe suw we howa ulanyp, has çylşyrymly organiki molekulalary sintez etmegi meýilleşdirýändigini aýtdy. Täze tehnologiýa nebit önümleriniň ulanylmagyny aradan aýyrýan, ekologiýa taýdan arassa önümçilik üçin esas bolup biler. Bu energiýa sarp edilişini we zäherli galyndylaryň mukdaryny azaldar.


18.02.2026 12:14
4.4k+

12 000 ýyl ozal ekerançylygyň dörän ýerini anyklamak başartdy

Häzirki zaman oba hojalyk ekinleriniň ýabany ata-babalarynyň 10–12 müň ýyl ozal ýaýraýşynyň ilkinji jikme-jik kartasy döredildi. Kopengagen uniwersitetiniň (Daniýa) we Basklar ýurdunynyň uniwersitetiniň (Ispaniýa) halkara alymlar toparynyň ylmy işi «Open Quaternary» žurnalynda çap edildi...

18.02.2026 12:01
8.1k+

Alymlar Antarktidanyň buzuny ilkinji gezek Ýeriň gabygyna çenli burawlap, superkontinentiň yzyny tapdylar

Halkara alymlar topary Gündogar Antarktidadaky güýçli magnit anomaliýasynyň gelip çykyşyny ilkinji gezek anykladylar. Barlaglar bu hadysanyň takmynan bir milliard ýyl ozal gadymy kontinentleriň çakyşmagy we Rodiniýa superkontinentiniň emele gelmegi bilen baglanyşyklydygyny görkezdi...

18.02.2026 09:57
5.7k+

Wýetnamda 2000 ýyl ozal dişleri garaltmak däbi bolupdyr: bu geň däbiň syry açyklandy

Dişleri garaltmaklyk — Gündogar we Günorta-Gündogar Aziýa halklarynyň arasynda gadymy döwürlerden bäri dowam edip gelýän özboluşly däpdir. Bu däp adamlar üçin "özüňkini" "ýatdan" tapawutlandyrmak, adamlary jyn-şeýtanlardan, medeniýetli halky bolsa "wagşylardan" saýhallamak ýaly birnäçe möhüm wezipäni ýerine ýetiripdir...

18.02.2026 07:37
7.3k+

Balykçylygyň gadagan edilmegi Ýanszy derýasynda 70 ýylda ilkinji gezek balyklaryň köpelmegine getirdi

Science žurnalynda Hytaýda geçirilen giň gerimli ekologik barlagyň netijeleri çap edildi. Onda alymlar 2021-nji ýylda Ýanszy derýasynyň howzunda täjirçilik maksatly balyk tutmaga girizilen on ýyllyk moratoriýanyň netijelerine baha berdiler...