Halkara gözlegçiler topary yzygiderli çökgünlikleriň adamzadyň taryhynda paradoksal rol oýnap, ilatyň uzak möhletleýin ösüşine itergi berendigini anyklady diýip, “Haýtek” neşiri ýazýar.
Gözlegler wulkanlaryň atylmagy, gurakçylyk we epidemiýa ýaly tebigy betbagtçylyklaryň, şeýle hem uruş ýa-da kolonializm ýaly adam tarapyndan döredilen wakalaryň käbir jemgyýetleri taplaýandygyny görkezýär.
Alymlar soňky 30 000 ýylda jemgyýetleriň ilat sanynyň azalandygyny görkezýän subutnamalary öz içine alýan bar bolan gözleglerden we maglumatlar bazalaryndan 40 000-den gowrak radiouglerod maglumatlaryny seljerdiler we deňeşdirdiler. Derňew Arktika zolagyndan tropiklere we ekwatorial zolaga çenli dürli sebitleri öz içine aldy.
Netijede, hünärmenler yzygiderli sarsgynlar adamlary uzak möhletleýin ösüş depginlerini saklamaga iterýär diýen netijä geldiler.
Bornmut uniwersitetinden gözlegiň awtorlarynyň biri Filip Riris: "Sarsgynlary başdan geçirmek ilaty geljekdäki çökgünliklere has çydamly edýär" diýip belleýär.
Şeýle hem gözleg ekerançylyk we maldarçylyk jemgyýetlerinde ýüze çykýan çökgünliklerde ilatyň azalmagynyň has çalt ýüze çykýandygyny, ýöne şeýle hem uzak möhletli durnuklylygy taplaýandygyny görkezdi.
