Kakao agaçlaryna ýokuşýan wirus dünýäniň şokolad önümçiligine howp salýar

  • 26.04.2024 14:00
  • 8.6k+

Arlingtondaky (ABŞ) Tehas uniwersitetiniň ylmy barlagçylary Afrikada kakao agaçlaryny weýran ediji wirusyň şokolad ýetmezçiligine sebäp bolup biljekdigini duýdurýarlar. Epidemiýa sebäpli daýhanlar hasylynyň 50%-ini ýitirýärler diýip, PLOS One ylmy žurnalynda çap edilen gözlegiň netijesinde aýdylýar.

Dünýäde öndürilýän şokoladyň ýarysy Günbatar Afrikada, esasanam, Gana bilen Kot-d'Iwuarede ösdürilip ýetişdirilen kakaodan alynýar.
Ganadaky plantasiýalarda kakaonyň çişýän baldak keseli (CSSVD) epidemiýasy ýüze çykdy. Ýokanjy ýaýradyjylar un gurçuklary - ýapraklary, pyntyklary we agaçlaryň güllerini iýýän ownuk mör-möjekler.
Pestisidleri bu mör-möjeklere garşy ulanmak netijesiz, şonuň üçin ýokuşan agaçlary çapyp aýyrmaly bolýar. Gana soňky ýyllarda eýýäm 254 milliondan gowrak kakao agajyny ýitirdi.
Alymlar plantasiýalary goramagyň usulyny oýlap tapdylar: sanjym edilen agaçlardan ýokanjyň ýaýramagynyň öňüni aljak päsgelçilikleri oturtmagy teklip edýärler.

şu gün 22:31
243

GQ Japan neşiri Hideo Kodzimany ýylyň «Iň gowy döredijisi» diýip yglan etdi

GQ Japan žurnaly Hideo Kodzimany «Ýylyň adamy» (Man of the Year) nominasiýasynda 2025-nji ýylyň «Iň gowy döredijisi» diýip yglan etdi. Neşiriň redaksiýasynyň pikirine görä, bu dörediji diňe bir oýun döretmek bilen çäklenmän, eýsem, kino we interaktiw mediýanyň arasyndaky serhetleri ýok edip, düýbünden täze görnüşli güýmenjeleri oýlap tapýar...

şu gün 21:19
1.8k+

ABŞ-da 74 ýaşly adam ogullyga alyndy we Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi

Ginnesiň rekordlar kitaby ABŞ-nyň Pensilwaniýa ştatyndan bolan Bill Steýns baradaky täsin wakany gürrüň berýär. Birnäçe ýyl mundan ozal ol dünýäde ogullyga alnan iň garry adam boldy — ogullyga alnan wagtynda ol 74 ýaş we 303 günlükdi...

şu gün 21:08
938

Kwentin Tarantino "Açlyk oýunlarynyň" döredijilerini plagiatda aýyplady

Režissýor Kwentin Tarantino "Açlyk oýunlary" (The Hunger Games) franşizasynyň 1999-njy ýylda çykan "Şa söweşi" (Battle Royale) atly ýapon romanyndan we onuň film adaptasiýasyndan göçürilip alnandygyny (plagiatdygyny) öňe sürdi diýip, "The Hollywood Reporter" neşiri habar berýär...

şu gün 19:41
2.9k+

Dünýäde iň kiçi aty Ginnesiň rekordlar kitabyna girizildi

Pumukel atly at dünýäniň iň kiçi aty hökmünde Ginnesiň rekordlar kitabyna girdi. Onuň geriş beýikligi bary-ýogy 52,6 santimetr. Pumukel Germaniýadaky bir fermada ýaşaýar. Onuň eýesi Karol Waýdmann atyny bäş ýyl mundan ozal, ol entek kiçijik taýçanakka özüne aldy...